جستجو در بایگانی
برای جستجو در عنوان حداقل ۴ حرف وارد کنید.
//

_____.

//

_____.

_

_

_

 
 
more_vert مقاله نظام معنا و معرفت از دیدگاه سید حیدر آملی

ادامه مطلب

closeمقاله نظام معنا و معرفت از دیدگاه سید حیدر آملی

مقاله علمی و پژوهشی " نظام معنا و معرفت از دیدگاه سید حیدر آملی" مقاله ای است در 16 صفحه و با 11 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است   در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث وجود، معرفت، شریعت، طریقت، حقیقت، وحی، الهام، کشف پرداخته شده است چکیده مقاله سید حیدر آملی دیدگاه خود در باب معرفت‌شناسی را بر وجودشناسی تثلیثی قرار داده و با طرح مباحث تثلیث در معرفت‌شناسی، به یک نوآوری دراین‌باره دست زده است.از مهم‌ترین نکاتی که علامه سید حیدر در معرفت‌شناسی بر آن تکیه کرده اینکه، ایشان همواره معرفت را یک حقیقت واحد می‌داند که دارای سه مرتبه اصلی است که این مراتب نیز به‌صورت تشکیک است. وی از این نکات کمک می‌گیرد تا نزاع ظاهری فهم‌های متفاوت در حوزه عرفان، ازجمله نزاع بین صوفی و شیعه را برطرف نماید. علامه سید حیدر تثلیث‌هایی را در باب معرفت‌شناسی با عناوین خاصی چون «شریعت، طریقت و حقیقت»، «رسالت، نبوت و ولایت»، «اسلام، ایمان و ایقان» و «وحی، الهام و کشف» مطرح می‌کند و با بسط کلام و دقت کافی و اندیشه ناب، درباره آن به سخن می‌پردازد. بدیهی است تثلیث در باب معرفت، مبتنی‌بر تثلیث در وجودشناسی اوست. در این نوشتار به تحلیل و بررسی نگاه تثلیث‌گونه او در باب معرفت‌شناسی پرداخته و به کلید حل تفاوت در فهم‌ها و معرفت‌ها اشاره خواهیم کرد. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert کتاب «اختلاف نظر دینی»

ادامه مطلب

closeکتاب «اختلاف نظر دینی»

«اختلاف نظر دینی؛ بررسی معرفت‌شناختی» اثر غزاله حجتی از سوی انتشارات طه در تابستان ۱۳۹۸ منتشر شد. در این کتاب که رساله دکتری صاحب اثر در رشته فلسفه دین است، نویسنده به مساله دیرین اختلاف نظر معرفتی، به ویژه در موضوع باور دینی پرداخته است. در مقدمه کتاب آمده است: «سابقه طرح معرفت‌شناسیِ اختلاف نظر در زبان فارسی بسیار کوتاه است و تاکنون تحقیقی جدی و مبسوط در زمینۀ معرفت‌شناسیِ اختلاف نظر دینی به زبان فارسی تالیف یا ترجمه نشده است. اگر چه اختلاف نظر معرفتی قدمتی به اندازه تاریخ تفکر فلسفی دارد، طرح مستقل آن در معرفت‌شناسی به یکی دو دهۀ اخیر مربوط می‌شود؛ بنابراین [بررسی معرفتی اختلاف نظر] موضوعی قدیمی با صورت‌بندی جدید است.» نویسنده در ادامه پیشگفتار آورده است: « کمبود منابع به زبان فارسی و خالی بودم جای معرفت‌شناسی اختلاف نظر، به طور عام، و اختلاف نظر دینی به طور خاص، در مباحث مربوط به معرفت‌شناسی و دین‌پژوهی در کشور ما ضرورت توجه به این موضوع را به خوبی نشان می‌دهد. از آنجا که موضوع رساله در زبان فارسی سابقه‌ای ندارد و در مکتوبات نیز موضوعی جدید محسوب می‌شود، من شرایط را برای انتشار رسالۀ دکتری خود مغتنم دیدم تا متن آن در دسترس دانشجویان و پژوهشگران علاقه‌مندی قرار بگیرد که در حوزۀ معرفت‌شناسی مطالعه و پژوهش می‌کنند» گفتنی است که کتاب اختلاف نظر دینی در چهار فصل و شمارگان ۱۰۰۰، در ۲۴۰ صفحه، از سوی انتشارات طه قم به قیمت ۴۰۰۰۰ تومان در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.

more_vert مقاله بازخوانی نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت و نقد آن

ادامه مطلب

closeمقاله بازخوانی نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت و نقد آن

مقاله علمی و پژوهشی " بازخوانی نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت و نقد آن" مقاله ای است در 18 صفحه و با 12 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث  معرفت دینی، معارف بشری، ترابط معارف، تحول معارف، فرد بالذات پرداخته شده است چکیده مقاله نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت نظریه‌ای در معرفت‌شناسی دینی است که براساس آن، معرفت دینی به‌عنوان یک معرفت بشری، همنوا با سایر معارف بشری و در اثر تحول آنها متحول و دچار قبض و بسط می‌گردد. اگرچه نظریه‌پرداز در تقریر نظریه خود مدعیات قابل نقد متعددی دارد، ما در این مقاله ارکان اصلی این نظریه را مورد تحلیل و نقد قرار داده‌ایم. در نهایت به نظر ما، شواهد و ادله نظریه‌پرداز برای اثبات بالجمله و کلی این نظریه ناتمام بوده و در عین حال نقش معرفت‌های برون‌دینی در معرفت‌های دینی و ترابط آنها با یکدیگر، فی الجمله و به صورت موجبه جزئیه قابل پذیرش است. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله تاثیر گناه بر معرفت از دیدگاه استاد مطهری

ادامه مطلب

closeمقاله تاثیر گناه بر معرفت از دیدگاه استاد مطهری

مقاله علمی و پژوهشی " تاثیر گناه بر معرفت از دیدگاه استاد مطهری " مقاله ای است در 18 صفحه و با 29 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث  مطهری، تاثیر گناه بر معرفت، علم حضوری، حصولی پرداخته شده است چکیده مقاله مقاله پیش رو به بررسی متعلق تاثیر گناه بر معرفت و کیفیت تاثیرگذاری آن از منظر شهید مطهری می‌پردازد که امروزه به طور مستقل در معرفت‌شناسی مورد توجه قرار گرفته است. استاد مطهری به دلیل اهمیت ساحت عقیدتی در انسان، با محور قرار دادن آیات و روایات در آثار مختلف خود به این مسئله پرداخته است. میل به پذیرش عقاید تقلیدی، تاثیر غرور علمی بر عدم کسب معرفت، تاثیر مادی‌گرایی اخلاقی بر مادی‌گرایی اعتقادی از مصادیق تاثیر گناه بر علوم حصولی و ممانعت گناهان از علم حضوری به خود و خدا، تاثیر رذایل بر خواطر انسانی و تاثیر گناهان بر قلب انسان از مواردی است که استاد مطهری در رابطه با تأثیرات گناهان بر معرفت‌‌های حضوری انسان به آن‌ها اشاره کرده است. از نظر شهید مطهری با تکرار گناه و مداومت‌ بر اعمال ناپسند، حاکمیت نفس از بین رفته و جنبه عقلی و ملکوتی نفس به تدریج کم‌رنگ‌ می‌گردد؛ تا جایی که گناه هم مانعی برای کسب معرفت و هم عاملی در عدم اذعان و تصدیق به حقیقت می‌شود. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله تقدم خداآگاهی بر خودآگاهی در معرفت نفس از منظر علامه طباطبایی

ادامه مطلب

closeمقاله تقدم خداآگاهی بر خودآگاهی در معرفت نفس از منظر علامه طباطبایی

مقاله علمی و پژوهشی " تقدم خداآگاهی بر خودآگاهی در معرفت نفس از منظر علامه طباطبایی" مقاله ای است در 20 صفحه و با 65 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث  علامه طباطبایی، ملاصدرا، راه کمال، خودآگاهی (معرفت نفس)، خدا آگاهی پرداخته شده است چکیده مقاله علامه طباطبایی معرفت نفس را یگانه راه به سوی کمال می‌داند و همانند ملاصدرا بر این باور است که چون ممکن‌الوجود با ربط به حضرت حق تحقق می‌یابد، علمش به خداوند نیز عین ربط است؛ ازاین‌رو معرفت رب بر دیگر معارف، حتی شناخت نفس نیز مقدم است. علامه دست‌کم پنج نوع دلیل بر این ادعا آورده که بازشناسی آنها برای اولین‌بار در این مقاله صورت گرفته و به برخی سؤالات و شبهات درباره آن پاسخ داده شده است. ضمن اینکه علم به خداوند، نوری است که به واسطۀ آن همه‌چیز شناخته می‌شود و بین خدا و مخلوقات، حجابی غیر از آنها نیست. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله نقش ابزارهای معرفتی (حس، عقل، قلب) در معرفت دینی

ادامه مطلب

closeمقاله نقش ابزارهای معرفتی (حس، عقل، قلب) در معرفت دینی

مقاله علمی و پژوهشی " نقش ابزارهای معرفتی (حس، عقل، قلب) در معرفت دینی" مقاله ای است در 22 صفحه و با 55 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث  معرفت، معرفت دینی، ابزارهای معرفت دینی، حس، عقل، قلب پرداخته شده است چکیده مقاله در این مقاله با روشی کتابخانه‎ای-‎تحلیلی، معلوم شده که حس ابزاری غیر‏مستقل و مقدمه‏ساز حکم عقل است. گاهی به دلایلی مانند ندیدن یا نشنیدن، نبود یا تقطیع روایات، نقل به مضمون آن‏ها و نرسیدن قراین ، مقدمات لازم حکم درست عقل، فراهم نمی‏شود. عقل در اموری چون مبنا‏سازی فلسفی و اصول فقهی، پایه‏های اصلی دین، کشف از حکم شرعی(نه انشای حکم مولوی)، لحاظ همه ابعاد وجهات مسائل، در تولید، تغییر و تکامل معرفت دینی نقش‏آفرین است. قلب، ابزاری بسیار نیرومند با تهذیب، در مرحله عالی، وحی الهی و در مراتب پایین‎تر الهامات و اشراقات را در‏می‎یابد. هیچ کس توان درک کنه علم حضوری وحی، این سلطان علوم، مکمل عقل و مغایر با سنخ تجربه دینی را، ندارد. قلب ادراکات عقل در قالب مفهومی را به صورت موجودی شخصی و خارجی می‎یابد و می‏تواند بسیاری از مجهولات دست ‏نیافتنی عقل را، با علم حضوری دریافت کند. معیار درستی یا نادرستی شهودات قلبی، عقل و نظر معصوم است. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله آسیب‌شناسی معرفت دینی با تأکید بر آرای علامه طباطبایی

ادامه مطلب

closeمقاله آسیب‌شناسی معرفت دینی با تأکید بر آرای علامه طباطبایی

مقاله علمی و پژوهشی " آسیب‌شناسی معرفت دینی با تأکید بر آرای علامه طباطبایی" مقاله ای است در 18 صفحه و با 47 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث  آسیب‌شناسی، معرفت دینی، آسیب‌های مبناشناختی، آسیب‌های روش‌شناختی و علامه طباطبایی پرداخته شده است چکیده مقاله آسیب‌شناسی معرفت دینی ـ به‌معنای شناخت آفاتی که به درک و باور دینی زیان می‌رساند ـ از بحث‌های نوپایی است که البته می‌توان برخی نمودهای آن را از لابه‌لای آثار پیشینیان نیز استخراج نمود. علامه طباطبایی در قامت یک متفکر دینی با غور در منابع اسلام، ضمن شناخت آسیب‌های معرفت دینی، به مقابله با آنها پرداخته و از این رهگذر، شیوه‌های متفاوتی برای فهم صحیح دین ارائه نموده است. نوشتار حاضر ضمن برشمردن مهم‌ترین آسیب‌های معرفت دینی در دو بخش مبانی و روش‌های فهم دین، با تأکید بر آرای آن عالم ربانی، علاوه بر تحلیل نوع آسیب و آثار مخرب آن در معرفت دینی، راهکارهای ایشان را برای مقابله با این آسیب‌ها بررسی کرده است. در نگاه ایشان، راه برون‌رفت از آسیب‌هایی مانند نسبی‌گرایی، التقاط، بدعت، خرافه‌پرستی، عدم جامعیت، تفسیر به رأی و جداانگاری دین از زندگی فردی و اجتماعی، پرورش عقل قطعیِ جامع‌نگر و تمرکز آن بر قرآن است. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله بررسی تفکیک فضایل به دو قسم اخلاقی و عقلانی از نگاه معرفت‌شناسی فضیلت زاگزبسکی

ادامه مطلب

closeمقاله بررسی تفکیک فضایل به دو قسم اخلاقی و عقلانی از نگاه معرفت‌شناسی فضیلت زاگزبسکی

مقاله علمی و پژوهشی " بررسی تفکیک فضایل به دو قسم اخلاقی و عقلانی از نگاه معرفت‌شناسی فضیلت زاگزبسکی" مقاله ای است در 14 صفحه و با 9 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد پژوهشهای اخلاقی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث زاگزبسکی، معرفت شناسی فضیلت، فضیلت اخلاقی، فضیلت عقلانی، انگیزه پرداخته شده است چکیده مقاله زاگزبسکی از پیشگامان نظریه معرفت شناسی فضیلت است. از نظر وی دلایل ارسطو برای تفکیک فضیلت اخلاقی از فضیلت عقلانی صحیح نیست و همان تفاوتی که بین دو فضیلت اخلاقی وجود دارد بین یک فضیلت اخلاقی و یک فضیلت عقلانی نیز وجود دارد. بر اساس این نگرش به فضایل، فضایل عقلانی زیرمجموعه فضایل اخلاقی هستند. زاگزبسکی بر این باور است که تنها دلیل نظری مناسب برای تفکیک فضایل از یکدیگر عبارت است از اینکه هر کدام انگیزه بنیادینی دارند که از دیگری متمایز است. در این مقاله با استفاده از روش توصیفی و تحلیل محتوا به نقد و بررسی دلایل تفکیک فضایل بر اساس معرفت شناسی فضیلت زاگزبسکی پراخته ایم. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله بررسی تطبیقی معرفت فطری خدا ازنظر علامه طباطبایی با نظریه حس الوهی پلانتینگا

ادامه مطلب

closeمقاله بررسی تطبیقی معرفت فطری خدا ازنظر علامه طباطبایی با نظریه حس الوهی پلانتینگا

مقاله علمی و پژوهشی " بررسی تطبیقی معرفت فطری خدا ازنظر علامه طباطبایی با نظریه حس الوهی پلانتینگا " مقاله ای است در 16 صفحه و با 22 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث علامه طباطبایی، آلوین پلانتینگا، حس الوهی، فطرت و مبناگرایی پرداخته شده است چکیده مقاله ازنظر علامه طباطبایی، انسان دارای فطرتی خاص است که او را به سنت خاص زندگی و راه معینی که منتهی به هدف و غایتی خاص (خداوند) می‌شود، هدایت می‌کند؛ راهی که جز آن راه را نمی‌تواند پیش گیرد، «فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْها.» ازسوی دیگر، براساس الهیات کالوینی اذعان به وجود خداوند، در اعماق ذهن هر انسانی وجود دارد و اکتسابی هم نیست؛ بدین‌گونه که نظریه‌ای باشد که در مدرسه و با تعلیم استاد فرا گرفته شود. بلکه چیزی است که هریک از ما از رحم مادر، کاملاً آن را می‌شناسیم و خود طبیعت هم اجازه فراموشی آن را به کسی نمی‌دهد. در این مقاله کوشیده‌ایم وجوه اشترک و افتراق این دو دیدگاه را بررسی کنیم. قلب، جایگاه معرفت فطری، غیر اکتسابی بودن معرفت، هدایتگری انسان، تخلف‌ناپذیری، لزوم تکامل و بلوغ این گرایش، تأثیر گناه بر این نوع معرفت، به‌عنوان وجوه مشترک؛ و انگیزه طرح، ماهیت معرفت فطری، تأثیر آگاهی به قوه معرفتی، منطقه‌ای بودن، متعلق معرفت فطری و نحوه دریافت معرفت، به‌عنوان وجوه افتراق این دو دیدگاه مورد بررسی قرار گرفته است. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله مبانی معرفت‌شناختی سینوی و کاربرد آن در اثبات خدا

ادامه مطلب

closeمقاله مبانی معرفت‌شناختی سینوی و کاربرد آن در اثبات خدا

مقاله علمی و پژوهشی " مبانی معرفت‌شناختی سینوی و کاربرد آن در اثبات خدا" مقاله ای است در 20 صفحه و با 50 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث  برهان، معرفت یقینی، اولیات، محسوسات، برهان‌پذیری خدا پرداخته شده است چکیده مقاله بررسی چیستی و شرایط تحقق علم، از جمله پرسش‌های کهن در منطق، متافیزیک، معرفت‌شناسی و فلسفه علم است. در تفکر سینوی، هویت «علم» صرفاً علم عقلی و یقینی و نیازمند اکتساب است. شیخ‌الرئیس معلومات پیشینی و فطری را برنمی‌تابد و مبنای معرفت یقینی در دو حوزه تصور و تصدیق را برپایه تحصیل «اولیات» می­داند. از نظر وی، در فرآیند اکتساب معرفت یقینی، «اعتقاد» به مثابه اولین مؤلفه، دارای هویت روان‌شناختی است که در شرایط خاصی به یقین عینی تبدیل می‌شود و برهان را یک استدلال مفید معرفت یقینی می‌سازد. تجربه در اندیشه سینوی، محصول اختلاط قیاس عقلی و استقرای حسی است. از استقرای ناقص حسی، علم یقینی و کلی حاصل نمی‌شود و آن صرفاً نقش تمهیدی و زمینه‌سازی دارد؛ اما تجربه که با استقرا فرق دارد، علم یقینی و کلی پدید می‌آورد. وی در آثار فلسفی خود، با استفاده از مبانی منطقی و روش قیاس برهانی، به اثبات خدا به عنوان یک مسئله نظری و غیر بدیهی پرداخته است. کاربرد مبانی معرفت‌شناختی ابن‌سینا در برهان‌پذیری خدا، به‌ظاهر قدری متعارض و منشأ بروز مناقشاتی در این زمینه است که سازگاری آنها، با نگاه کلی و جامع‌نگر به منظومه معرفتی وی قابل تبیین است. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله رویکردی هستی‌شناسانه و معرفت‌شناسانه به اثبات خدا در برهان وجودی دکارت و برهان صدیقین

ادامه مطلب

closeمقاله رویکردی هستی‌شناسانه و معرفت‌شناسانه به اثبات خدا در برهان وجودی دکارت و برهان صدیقین

مقاله علمی و پژوهشی " رویکردی هستی‌شناسانه و معرفت‌شناسانه به اثبات خدا در برهان وجودی دکارت و برهان صدیقین " مقاله ای است در 14 صفحه و با 13 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است   در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، برهان وجودی و برهان صدیقین پرداخته شده است چکیده مقاله پرسش از وجود خدا در حقیقت پرسش از آغاز و انجام هستی است که جایگاه خاص و ممتازی را در فلسفه به خود اختصاص داده است. این امر را می‌توان در تلاش گسترده فیلسوفان در سازماندهی نظام فلسفی‌شان با توجه به وجود خدا مشاهده کرد. با ترسیم جایگاه بحث خدا در فلسفه دکارت و صدرالمتألهین، بین آنها وجوه تشابه و افتراق دیده می‌شود. این مقاله ضمن تبیین جایگاه الهیات در فلسفه دکارت، به تبیین، تطبیق و تقریب اندیشه این دو فیلسوف هم‌عصر غرب و اسلام پیرامون اثبات خدا می‌پردازد. التفات به جایگاه هستی‌شناسانه و معرفت‌شناسانه بحث خدا در فلسفه ملاصدرا و دکارت، نکته مهمی است. البته بحث خدا در فلسفه دکارت بیشتر از دیدگاه معرفت‌شناسی مطرح است تا از دیدگاه وجود‌شناسی، و تقدم معرفت‌شناسانه خدا موضوعی است که آن را به‌صراحت در فلسفه دکارت و به تلویح در اندیشه ملاصدرا می‌توان یافت. به همین منظور ابتدا به بحث خدا از لحاظ معرفت‌شناسی و اهمیت اثبات وجود خدا در فلسفه دکارت و سپس با رویکردی هستی‌شناسانه، به مقایسه برهان وجودی دکارت و برهان صدیقین پرداخته می‌شود. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله دلالت ضمنی معرفت‌شناسی اصلاح شده آلوین پلانتینگا بر بنیادگرایی دینی

ادامه مطلب

closeمقاله دلالت ضمنی معرفت‌شناسی اصلاح شده آلوین پلانتینگا بر بنیادگرایی دینی

مقاله علمی و پژوهشی " دلالت ضمنی معرفت‌شناسی اصلاح شده آلوین پلانتینگا بر بنیادگرایی دینی" مقاله ای است در 18 صفحه و با 25 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث  آلوین پلانتینگا، معرفت‌شناسی اصلاح شده، مبناگرایی، قرینه‌گرایی، بنیادگرایی دینی پرداخته شده است چکیده مقاله آلوین پلانیتنگا از مهم‌ترین چهره‌های معرفت‌شناسی اصلاح شده است. مطابق دیدگاه وی، باورهای دینی نیز همچون باورهای حاصل از ادراک حسی، پایه به‌شمار می‌آیند؛ درنتیجه، نیازی به توجیه ندارند. اما این دیدگاه لوازمی دارد، ازجمله اینکه می‌تواند به بنیادگرایی دینی منجر شود. زیرا نظریه پلانتینگا هیچ معیاری درباب محتوای باورهای پایه تعیین نمی‌کند و شروطی که برای مشروعیت آن تعیین می‌کند، امکان داخل شدن باورهای بنیادگرایانه را نیز فراهم می‌سازد. بنابراین، درحالی‌که غربیان عموماً مسلمانان را مروج بنیادگرایی دینی معرفی می‌کنند، در این مقاله نشان داده شده است که معرفت‌شناسی اصلاح شده، که برآمده از مسیحیت است، می‌تواند توجیه‌کننده بنیادگرایی دینی باشد. بنابراین، جهت اجتناب از اتهام جا بازکردن برای بنیادگرایی دینی، لازم است که معرفت‌شناسی دینی همچنان جانب قرینه‌گرایی را فرو نگذارد. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله صفات اخلاقی تأثیرگذار بر اجتهاد

ادامه مطلب

closeمقاله صفات اخلاقی تأثیرگذار بر اجتهاد

مقاله علمی و پژوهشی " صفات اخلاقی تأثیرگذار بر اجتهاد " مقاله ای است در 15 صفحه و با 55 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد پژوهشهای اخلاقی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث اجتهاد، معرفت فقهی، اخلاق، تأثیر گذاری، صفات اخلاقی پرداخته شده است چکیده مقاله هدف اجتهاد تحصیل معرفت صحیح نسبت به احکام فقهی است و عوامل متعددی بر شناخت صحیح تأثیر گذارند. یکی از آنها صفات اخلاقی مجتهد است که به فضایل و رذایل اخلاقی تقسیم می شوند. فضایل اخلاقی نقش مهمی در شناخت صحیح مسائل علمی دارند همان طور که رذایل اخلاقی مانع مهمی در فهم صحیح اند به همین جهت شناخت صفات تاثیر گذار بر اجتهاد (اعم از فضائل و رذائل ) ضروری است. از آنجا که مجتهد باید تلاش کند تا به معرفت صحیح دست یابد؛ بنابر این، وی هم باید به فضایل اخلاقی تاثیر گذار بر معرفت آراسته و هم از رذائل اخلاقی تأثیر گذار بر معرفت پیراسته باشد. اصل تاثیر صفات اخلاقی براجتهاد پیش فرض ماست. در نوشته حاضر بر آنیم تا به روش عقلی و یا نقلی بررسی کنیم که کدام صفات اخلاقی بر اجتهادتاثیر گذار است. مهم ترین صفات اخلاقی تاثیر گذار بر اجتهاد عبارتند از: عدالت اخلاقی، حسن ظن، تواضع علمی، خودپسندی ¬در رأی، تعصب، دنیاگرایی ،شتاب زدگی و خصومت.   دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert کتاب روایت شطح

ادامه مطلب

closeکتاب روایت شطح

احمد عزیزی در کتاب روایت شطح (شطح جدید)، آرای فلسفی و عقاید عرفا را با بیانی شطح‎ گونه آورده است‎. متن این کتاب در برخی قسمت‎ها بسیار ادبی‎، گاهی بسیار کنایه‎ آمیز و گاهی جدی است. در بخشی از کتاب روایت شطح می‌خوانیم: من حاضرم ساعت‌ها درباره این حقیقت با سایه‌ها صحبت کنم. جهان را مى‌شود در یک دسته گل سرخ به آغوش گرفت. مى‌شود روى پوست درختى دست کشید و ابدیت را مکاشفه کرد. مى‌توان بر شانه‌هاى شفع بالا رفت، از میان شاخه‌هاى متبرکِ وتر به باغ باران خورده سپیده دم عروج کرد. مثل کبوترى بر بال آگاهى نشست و مثل نیلوفرى در آب‌هاىِ جهان پرواز کرد. چه کسى مى‌گوید جذر و مدِّ گیاهان اتفاقى است؟ نمى‌توان به اعماق سنگ‌ها سفر کرد؟ این معرفت پوپرى است که براى همه چیز یک دیکشنرى زیر بغل دارد. دیکشنرى مجهولى که معادل هر کلمه‌اش یک علامت تعجب فلسفى و زیر هر صفحه‌اش، آهنگِ هیچى ملایم به گوش مى‌رسد. معرفت پوپرى، معرفتِ بى‌معرفتى است. یعنى ما منتظر هیچ ابدیّت و معطل هیچ ایستگاه تاریخى عظیمى نباشیم و این معرفت انکار و انکارِ معرفت است. معرفت مثل مخمل نوازش بدست مى‌آید. معرفت سینه جوشان سماور است با سینى چاى تبسم. معرفت، حسى است که با مشاهده یک شاخه شکوفه در ما آتش مى‌گیرد و ما را از پوتین‌هاى خیسمان به کوچه‌هاى بارانى و مه آلودِ کودکى مى‌برد. جهان مثل آفتابگردانى خندان در آینه خورشیدىِ خداوند، لبخند مى‌زند و سنجاقک‌ها و فرشتگان و پیچک‌ها با یکدیگر دم گرفته‌اند و ترانه توحید مى‌خوانند. من بر خلاف پوپر با قاطعیت مى‌گویم که هستم و با تمام وجود به عشق تعلق دارم. من حتى یک قدم جلوتر مى‌گذارم تا به خداوند برسم و فریاد بزنم همین الآن نسیم نَفَس نازکِ دوست از چَمنِ سبز سجاده‌ها مى‌آید. پس دم به دم برگ‌هاى داودى درود بفرستیم و کنار شاخه گل محمدى به پروردگار زیبا و مهربان خویش خیره شویم که براى ما خورشید را افروخته است. اما شما در سوراخ‌هاى سیاه استدلال خزیده‌اید و با نیزه‌هاى زهرآلود منطق مدرنتان ما را به میان طبالان میان تهى تمدن، سیرکداران بت‌ها و بندبازان شعبده ماشینى فرا مى‌خوانید. به زیر پروژکتورهاىِ قوى استدلال که با برق چرت بادیه‌نشینان و علم زدگان کار مى‌کند در محاصره آدم‌هاى آهنین! ما را به بحث پیرامون شبنم و عشق و لایحه قانونى حیات آبزیان فرا مى‌خوانید. شاید اولین باریست که من دارم شوخى شوخى همه چیز را جدى مى‌گیرم و براى آدرس مشخص نامه مى‌نویسم، زیرا اغلب نامه‌هاى من بى‌مقصد و بیشتر کبوترانِ مطلبم، بى پشت‌بام‌اند.

more_vert مقاله نقش و ارزش معرفتی آیات تکوینی در شناخت به خداوند

ادامه مطلب

closeمقاله نقش و ارزش معرفتی آیات تکوینی در شناخت به خداوند

مقاله علمی و پژوهشی " نقش و ارزش معرفتی آیات تکوینی در شناخت به خداوند" مقاله ای است در 16 صفحه و با 37 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است   در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث آیات تکوینی، آیات آفاقی، آیات انفسی، معرفت، شناخت معرفت فطری، معرفت استدلالی به خدا پرداخته شده است چکیده مقاله قرآن کریم در موارد متعدد، آیات تکوینی را نشانه و راهی برای شناخت خداوند معرفی می‌فرماید. در یک تقسیم‌بندی، آیات تکوینی به آفاقی و انفسی تقسیم می‌شود. برخی متکلمان، آیات تکوینی مذکور در قرآن را دلایل اقناعی تلقی‌کرده‌‌اند؛ اما شمار فراوانی، آن آیات را دلایل عقلی بیان‌شده در کتاب‌های کلامی دانسته‌‌اند. عده‌ای نیز آیات تکوینی را منبّه بر معرفت فطری تلقی نموده‌اند. این نوشتار نسبت این منظر را با دیدگاه اغلب متکلمان، یعنی دلالت عقلی آیات تکوینی سنجیده است. برخی نیز میان چگونگی دلالت آیات آفاقی و انفسی تفاوت ‌گذاشته‌اند. هدف دیگر این پژوهش، بررسی جایگاه سمع در دلالت آیات تکوینی است دانشجویان دوره دکترا وکارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله بررسی استدلال تقدیرگرایی کلامی و پاسخ خداگرایی گشوده

ادامه مطلب

closeمقاله بررسی استدلال تقدیرگرایی کلامی و پاسخ خداگرایی گشوده

مقاله علمی و پژوهشی " بررسی استدلال تقدیرگرایی کلامی و پاسخ خداگرایی گشوده" مقاله ای است در 18 صفحه و با 43 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث استدلال، تقدیرگرایی کلامی، علم پیشین الهی،اختیار انسان و خداگرایی گشوده پرداخته شده است چکیده مقاله آسیب‌شناسی معرفت دینی ـ به‌معنای شناخت آفاتی که به درک و باور دینی زیان می‌رساند ـ از بحث‌های نوپایی است که البته می‌توان برخی نمودهای آن را از لابه‌لای آثار پیشینیان نیز استخراج نمود. علامه طباطبایی در قامت یک متفکر دینی با غور در منابع اسلام، ضمن شناخت آسیب‌های معرفت دینی، به مقابله با آنها پرداخته و از این رهگذر، شیوه‌های متفاوتی برای فهم صحیح دین ارائه نموده است. نوشتار حاضر ضمن برشمردن مهم‌ترین آسیب‌های معرفت دینی در دو بخش مبانی و روش‌های فهم دین، با تأکید بر آرای آن عالم ربانی، علاوه بر تحلیل نوع آسیب و آثار مخرب آن در معرفت دینی، راهکارهای ایشان را برای مقابله با این آسیب‌ها بررسی کرده است. در نگاه ایشان، راه برون‌رفت از آسیب‌هایی مانند نسبی‌گرایی، التقاط، بدعت، خرافه‌پرستی، عدم جامعیت، تفسیر به رأی و جداانگاری دین از زندگی فردی و اجتماعی، پرورش عقل قطعیِ جامع‌نگر و تمرکز آن بر قرآن است. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله اعتمادگرایی اخلاقی در رسائل مشرقی ابن‌سینا

ادامه مطلب

closeمقاله اعتمادگرایی اخلاقی در رسائل مشرقی ابن‌سینا

مقاله علمی و پژوهشی " اعتمادگرایی اخلاقی در رسائل مشرقی ابن‌سینا" مقاله ای است در 14 صفحه و با 15 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اخلاق وحیانی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث  ابن‌سینا؛ اخلاق؛ معرفت‌شناسی؛ اعتمادگرایی پرداخته شده است چکیده مقاله اخلاق ابن‌سینا در «رسائل مشرقی»[1] به میزان کسب معرفت از عالم بالا بستگی دارد؛ یعنی هر قدر معرفت افراد به عالم فرشتگان و عقول بیش‌تر باشد، آن‌ها انسان‌های اخلاقی‌تری خواهند بود. وی در این رسائل، افراد را از لحاظ توانایی در کسب این نوع معرفت، به دو دستۀ برادران حقیقت و غیر آنان تقسیم می‌کند. در قسمت اول این مقاله، با تأکید بر این نکته، نشان می‌دهیم که عامل ممیز میان این افراد، معرفت‌شناسانه و در حقیقت، به میزان علم و دانش آن‌ها است. در ادامه نیز تلاش ابن‌سینا را برای گذر از این تفاوت معرفت‌شناسانه ـ که عامل تمایز بین افراد در داستان‌های مشرقی است ـ بیان کرده، سعی او را در رسیدن به ادراکی واحد از امر اخلاقی در قالب طرح معرفت‌شناسی اعتمادگرا بررسی خواهیم کرد. در ادامه نیز از زمینه‌های طرح اعتمادگرایی نزد ابن‌سینا سخن می‌گوییم. در پایان، چگونگی از بین رفتن دوگانگی معرفت‌شناختی مطرح در اخلاق ابن‌سینا را توضیح خواهیم داد. [1]. منظور ما در این مقاله از رسائل مشرقی، سه داستان تمثیلی رسالة الطیر، حی بن یقظان و سلامان و ابسال است؛ و تنها برای تمییز این رسائل از سایر آثار ابن‌سینا از این عنوان استفاده کرده‌ایم. عنوان مقاله [English] Moral Reliabilism in Mashreghi treatises of Avicenna چکیده [English] Avicenna's ethics in  Mshreghi treatises[1] Depends on the acquired knowledge from the high world. This means, the more knowledge of people to the world of angels and minds make them to be more moral persons. In this treatise, Avicenna divides people that are able to obtain this kind of knowledge into two categories; the brothers of the truth and other persons. In the first part of this article we emphasize and show that the criterion of distinction between these people is the amount of their knowledge. Then Avicenna tried to pass the epistemological differences between individuals in the Mashreghi stories by trying to achieve the same perception of the moral epistemology in the pattern of trustful epistemology which we will talk about in this research. The fondations of reliabilism in the Avicenna's works and finally the obviation of epistemological dualism in Avicenna's ethics are the other issues we will discuss about in this article. [1] . by "Mashreghi treatises" in this article we mean three stories in Avicenna's work: Resalat-ol-teir, Hayy-ebn-yaghzan, Salsman and Absal. We use this title only to distinguish these stories from the other works of Avicenna. کلیدواژه‌ها [English] Avicenna (Ibn Sina), Ethics, Epistemology, Reliabilism دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله داوری معرفتی بین خداباوری و الحاد براساس فضیلت‌گرایی معرفتی

ادامه مطلب

closeمقاله داوری معرفتی بین خداباوری و الحاد براساس فضیلت‌گرایی معرفتی

مقاله علمی و پژوهشی " داوری معرفتی بین خداباوری و الحاد براساس فضیلت‌گرایی معرفتی" مقاله ای است در 20 صفحه و با 18 فهرست منبع که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اندیشه نوین دینی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث  داوری معرفتی، خداباوری، الحاد، لاادری‌گری، فضایل عقلانی، معرفت‌شناسی فضیلت‌محور، زگزبسکی پرداخته شده است چکیده مقاله سه نگرۀ خداباوری، الحاد و لاادری‌گری با حجم انبوهی از مناقشات، در کانون مباحث فلسفه دین بوده و طرف‌داران هریک سعی در غلبه بر ادله مخالف و اثبات ادعای خود داشته و دارند. یکی از پیش‌زمینه‌های ضروری برای داوری بین این ادعاها، تعیین الگوی حاکم و مبنای ارزیابی است که قرینه‌گرایی، ایمان‌گرایی، معرفت‌شناسی اصلاح‌شده و رویکردهای مصلحت‌اندیشانه و عمل‌گرایانه، نمونه‌هایی از این معیارها به‌شمار می‌روند. معرفت‌شناسی فضیلت‌محور از رویکردهای نوین است که نقش فضایل عقلانی را در ارزش معرفتی باورها پررنگ می‌کند و راه اصابت باور را به صدق، برآمدن آن از فعالیت فضایل عقلانی می‌داند. درنتیجه برای ارزش‌سنجی معرفتی هر باوری باید کم و کیف به‌کارگیری فضایل پیش‌گفته را در فرایند معرفتی عامل ردیابی کرد. این پژوهش با سیری کلی در گونه‌های رایج برای داوری بین خداباوری و الحاد و نیز گزارشی کوتاه از معرفت‌شناسی فضیلت‌محور ـ به روایت لیندا زگزبسکی ـ درصدد نشان دادن ارزش معرفتی اعتقاد به خدا در مقابل عدم آن براساس رویکرد پیش‌گفته است. دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert مقاله درباره بنیان معرفت شناختی اخلاق

ادامه مطلب

closeمقاله درباره بنیان معرفت شناختی اخلاق

مقاله علمی و پژوهشی " درباره بنیان معرفت شناختی اخلاق" مقاله ای است در 36 صفحه که در مجلات معتبر علمی و پژوهشی با رویکرد اخلاق وحیانی منتشر شده است در این مقاله علمی و پژوهشی به مباحث  حقیقت؛ معرفت؛ معرفت‌شناسی و اخلاق پرداخته شده است چکیده مقاله مسئله حقیقت هم در قلمرو عقل نظری و هم در حوزه عقل عملی قابل طرح است. و تلاش‌هایی که برای نادیده گرفتن آن شده نه قانع کننده بوده است و نه مفید. دستیابی انسان به شناخت حقیقت فرایند پیچیده‌ای دارد ـ که همان طور که کانت تصریح کرده است ـ در آن علاوه بر داده‌های حسی، به مفاهیم ـ مثل علیت ـ هم نیاز است. و مفاهیم برآمده از کوشش فردی انسان‌ها نیست بلکه دستاوردی فرهنگی و حاصل کار جمعی انسان‌هاست. پس تلاش‌های ما برای رسیدن به معرفت به دیگر انسان‌ها و به تعبیر دیگر به یک نوع ذهنیت مشترک و بینابینی وابسته است. این یعنی نقش مهم «گفتار» در کسب معرفت ما از جهان؛ به تعبیر دیگر معرفت از طربق یک فرایند گفت‌وگویی به دست می‌آید. طبعا این فرایند شرایط و استلزامات و قوانینی دارد که در منطق گفت و گو مطرح می‌شود. مجموعه این قوانین شکل دهنده یک اخلاق معرفتی است که یک نظام صوری مرجع برای حل تعارض‌ها و نزاع‌هاست. این نظام نه تنها در حوزه کسب معرفت قابل اعمال است بلکه می‌توان آن را به حوزه عمل فردی و جمعی انسانی تعمیم داد و برای حل معضلات بشری از آن استفاده کرد. این گونه است که بشر برای پرهیز از خشونت و جنگ به گفت‌وگو به عنوان فرایندی امیدبخش برای حل و فصل معضلات بشری رهنمون می‌شود.    عنوان مقاله [English] On the Epistemological Foundation of Ethics چکیده [English] The question of truth in both practical and theoretical reason is raised. And attempts to ignore it have not been compelling and efficient. Human access to truth is a complex process which, as Kant observed, that in addition to sensory data are needed to concepts such as causality. And concepts did not derive from the human individual effort but are the results of human culture and collective work. So our efforts to attain to knowledge is dependent on other people, and therefore, to the common mentality. This means that the role of "discourse" in our knowledge of the world; in other words, knowledge is achieved in a process of dialogue. Naturally, this process has conditions and laws that arises in the logic of dialogue. This set of rules forms an ethics of knowledge that is that a formal system of reference for conflict resolution. This code is applicable not only in access to knowledge but it can be extended to the field of individual and collective human actions to solve problems of human. That is how human to avoid violence and war leads to dialogue as a promising process for resolving human problems.    کلیدواژه‌ها [English] The question of truth, epistemological foundation, Ethics دانشجویان دوره دکترا و کارشناسی ارشد می تواند از محتوای این مقاله برای رساله دکترا و پایان نامه کارشناسی ارشد بهره ببرند .

more_vert کتاب جایگاه عقل، علم و دین در نظام حقوقى غرب و اسلام

ادامه مطلب

closeکتاب جایگاه عقل، علم و دین در نظام حقوقى غرب و اسلام

کتاب جایگاه عقل، علم و دین در نظام حقوقى غرب و اسلام اثر گودرز ملکی و فاطمه ملکی و فاطمه نجفی، به بررسی تجزیه و تحلیل معرفت‌شناسى عمومى غرب و علل وجود تضاد در آن و بررسى می‌پردازد. در نتیجه معرفت‌شناسى، نظام‌های حقوقى و قانون‌گذارى غربى به‌سوى عقل‌گرایى غیردینى و درنتیجه، ضد دینى حرکت کره‌اند که منتهى به شناخت‌خواست فرد (لیبرالیسم حقوقى) به‌عنوان تنها منبع حقوق شد. کتاب جایگاه عقل، علم و دین در نظام حقوقى غرب و اسلام در صدد آن نیست که مکرراً از نقش بارز شیخ مرتضى انصارى در رشد عقل‌گرایى در اسلام، محدوده عقل در معرفت‌شناسى حقوقى اسلام، حجیت عقل، قاعده تلازم و ادله عقلیه بطور سطحى یاد کند، بلکه کوشیده‌ است ابتدا جریان رشد عقل‌گرایى، سپس عقل‌گرایى اسلامى، که کاملاً متفاوت با نوع غربى آن است، و بعد از آن، رشد علم اصول به‌عنوان نتیجه عقل‌گرایى اسلامى و در آخر، حجیت عقل و قاعده تلازم را به‌عنوان منعکس‌کننده کاربرد عقل در علم اصول و در این مسیر موضع شیخ انصارى را نشان دهد. از آنجایى که فقه تعریف شده است به: «العلم بالاحکام الشرعیه الفرعیۀ عن ادلتها التفصیلیه‌» و علم اصول تعریف شده است به: علمى که در آن ادله تفصیلیه فقه مورد بررسى و کاوش قرار مى‌گیرد; بنابراین، علم اصول فقه در اصطلاح روز عبارت‌است از معرفت‌شناسى علم فقه (اپیستمولوژى). شناخت معرفت‌شناسى فقه (علم اصول) که در حد وسیعى مربوط است به شناخت دیدگاه معرفت‌شناسانه عمومى اسلامى. براى این کار لازم است یک بررسى تطبیقى مختصر از معرفت‌شناسى غربى و اسلامى صورت‌گیرد. معرفت‌شناسى حاضر در غرب اعتبار و ارزش خود را بر تضاد، رودررویى، دوگانگى و چندگانگى بین ماده و معنا در فلسفه یونان استوار کرده است. این دوگانگى و تضاد بعداً به معرفت‌شناسى التقاطى یهودیت - مسیحیت غرب راه یافت. رشد علم و هنر براساس این دیدگاه التقاطى با خود تضاد بین سیاست و دین، عقل و دین و در حقوق، تضاد بین خواست مردم (دموکراسى) و اخلاق را به همراه داشت. در بخشی از کتاب جایگاه عقل، علم و دین در نظام حقوقى غرب و اسلام می‌خوانیم: بر اساس پژوهشی که موسسه بین‌المللی نظرسنجی گالوپ، انجام داده، پس از ملیت، مذهب، دومین عامل احساس هویت در جهان به شمار می‌رود. اما دین چیست و آیا با وجود آیین‌ها و مذاهب گوناگونی که هر یک قصد دارند پیروان خود را به شکلی ویژه به مقصدی خاص رهنمون شوند، می‌توان تعریفی واحد از آن ارائه کرد؟ ارائه تعریفی جامع و مانع از مفهومی به گستردگی دین، چه از منظری درون دینی و چه از چشم اندازی برون دینی، دشوار به نظر می‌رسد. با این همه در تعریفی حداقلی، شاید دین مجموعه‌ای از آموزه‌هایی باشد که در ذات خود معطوف به "امر قدسی"‌اند. از سوی دیگر، مشکل تنها ارائه تعریفی فراگیر و مقبول از مفهوم دین نیست. آنچه در عمل مشاهده شده، آن است که در بسیاری از موارد، ادیان به رغم آموزه‌هایشان در مورد وحدت و مهربانی، خود یکی از عوامل جدایی، تفرقه و جنگ و دشمنی بوده‌اند. بسیاری از پژوهشگران در پاسخ به این سؤال که در چنین وضعیتی، رسالت و نقش دین را چگونه باید تبیین کرد؟ می‌گویند که آنچه باید بیش از هر چیز دیگر مورد توجه قرار گیرد، ذات و جوهره ادیان و صبغه معنوی و فرهنگی آنهاست. فارغ از چنین مباحثی، به نظر می‌رسد که در جهان امروز، در این نکته نمی‌توان تردید کرد که نقش و اهمیت سیاسی و اجتماعی دین از چند دهه پیش به این سو، به صورت فزاینده‌ای افزایش یافته است. فهرست مطالبمقدمهبخش اول: معرفت‌شناسى عمومى و حقوقى اسلامبخش دوم: سیر تاریخى حجیت عقل در نظام حقوقى و سیاسى شیعهبخش سوم: جایگاه علم و دین در این راستابخش چهارم: رابطه دین با علمبخش پنجم: ریشه‌هاى جدا انگارى علم و دین از منظر امام خمینى (قدس‌سره)بخش ششم: راه حل‌های ارائه شده برای رفع تناقض میان علم و دینمنابع و ماخذ