more_vert شجریان و ژنوم فرهنگ و هنر ایران‌زمین

ادامه مطلب

closeشجریان و ژنوم فرهنگ و هنر ایران‌زمین

روزنامه شرق در مطلبی آورد: ‌آثار شجریان چکیده هنرمندانه ادب و موسیقی ایران‌زمین است. او صدایی را به عرصه رساند که نسل در نسل پارسی‌زبانان از هنگام خلق آثار رودکی، فردوسی، خیام، عطار، مولوی، سعدی، حافظ و پس از آنها، در طول قرن‌ها مشتاق شنیدن آن بودند. روزنامه شرق ۲۳ مهر یادداشتی به قلم غلام‌حیدر ابراهیم بای‌سلامی ‌استاد دانشگاه تهران منتشر کرد در گزیده ای از آن می خوانیم: تفاوت و امتیاز ویژه شجریان با دیگر هنرمندان این حوزه، در این است که او به اکسیر و «ژنوم فرهنگی» ادب و هنر پارسی دست یافته بود و توانست با نوآوری‌های ویژه هنری در ادبیات و موسیقی، آوای مردمی، عرفانی و ربنای قرآنی را درآمیزد و در نهان‌خانه دل هر انسان ایرانی نفوذ کند. شجریان تا واپسین لحظات سرشار از زندگی و امید بود و عمر و آبروی خویش را برای حفظ و تعالی هسته‌های ادب و هنر ایرانی، به‌ویژه موسیقی صرف کرد و از همین‌رو تمام دستگاه‌ها و گوشه‌های مهجور موسیقی ایران را به بهترین شکل و با سازهای گوناگون و عطر و بوی خاص خود می‌خواند و صدای حافظ قرن هشتم را به رسم و سیاقی دلنواز به گوش جان پارسی‌زبانان قرن پانزدهم می‌رساند.شجریان بر این باور بود که با شکست قشری‌نگری و زوال تعصب‌های کور، هسته‌های ادب و موسیقی ایران به همت و هنرنمایی نسل جوان، از دستگاه‌ها و پرده‌های موجود گذر خواهند کرد و سر به آسمان خواهند کشید. بر آستان جانان گر سر توان نهادن/ گلبانگ سربلندی بر آسمان توان زد ‌شجریان با نوآوری و امتزاج ساز و آواز، میراث گرانقدر قدیم و هنر جدید را با استفاده از فنون روز، به هم آمیخت و عطر خاص خود را بر هر دستگاهی زد تا پرده‌های رنگارنگ موسیقی بروید و انسانیت، عدالت، صداقت، شجاعت و آزادگی در جامعه به جریان درآید.بزرگی بزرگان به کارهای بزرگ آنان است و شخصیت باشکوه شجریان محصول کنکاش‌های هوشمندانه در محیط قدیم و جدید و گزینش و انتخاب‌های متعالی او از ادب و هنر فارسی در موقعیت‌های مختلف بود که با شهامت به ترویج آنها پرداخت. ‌شجریان نمونه یک کنشگر اجتماعی و هنرمند متعهد بود که به فراخور هر مشکل و مسئله‌ای که در جامعه تشخیص می‌داد، هنرش را جاری می‌کرد و موسیقی را برای غنی‌سازی مفاهیم و تولید جریان‌سازی فرهنگی به عرصه می‌آورد. او «ایران را سرای امید» می‌دانست و رستاخیز مردمش را پاس می‌داشت، شجریان همدرد و همراه مردم ایران شد و در مصائب «فراتر از تختی» در کنار مردم بود. او به یاد ایرج بسطامی در زلزله بم با همکاری حسین علیزاده، کیهان کلهر، مرجان و همایون عزیز به یادگار فریاد از سنگ کوه برآورد و شکوهی تاریخی برای مردم و موسیقی ایران رقم زد. ‌ شجریان اسطوره تکرارناپذیر و شوالیه هنر و ادبیات ایران است و کسی نمی‌تواند او را نادیده بگیرد و مردم و تاریخ نام و یاد او را همچون فردوسی، مولوی و حافظ با «صدای سخن عشق» بر تارک تمدن ایران‌زمین خواهد نشاند و همواره به‌عنوان یک پهلوان فرهنگی و قهرمان ملی از او یاد خواهند کرد.

more_vert آیا ترامپ رفتنی است

ادامه مطلب

closeآیا ترامپ رفتنی است

 روزنامه مردم سالاری نوشت: چون در آمریکا زندگی نمی‌کنیم نمی‌توانیم از نزدیک درباره فضای انتخاباتی این کشور داوری داشته و صرفا بر اساس تحلیل‌های موسسات پژوهشی و نظر سنجی و دریافت‌های رسانه‌ای قضاوت می‌کنیم. روزنامه مردم سالاری در چهارشنبه ۲۳ مهر، یادداشتی به قلم ابوالفضل فاتح منتشر می کند که در ادمه می خوانیم: براین‌اساس و براساس داده‌های بیش از ده موسسه نظرسنجی آمریکا تا این لحظه اختلاف در سطح ملی بین ۷ تا ۱۵ درصدی بین دو رقیب، احتمال انتخاب ترامپ را بسیار پایین می‌داند و اگر امروز انتخابات برگزار شود بایدن بخت بیشتری دارد. موسسه تحقیقاتی پیو اختلاف را ده درصد برآورد کرده و موسسه محافظه کار و جمهوری خواه راسموسین برآورد کرده است که بایدن با تفاوت ۱۲ درصد پیشروی انتخابات است. اما هنوز بیشتر از سه هفته تا انتخابات باقی است.آیا در سه هفته آینده نتیجه تغییر خواهد کرد؟ سه هفته آینده برای هر دو کمپین حیاتی است. چون هر دو طرف تلاش حداکثری خواهند داشت. جبران عقب ماندگی دشوار به نظر می‌رسد اما غیر ممکن نیست. لجستیک انتخابات آمریکا بسیار بزرگ است و روند شکل گیری افکار عمومی از نزدیک یک سال قبل آغاز شده است. سوابق دوره‌های مختلف انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نشان می‌دهد که در چنین زمانی اکثریت بسیار بالای آمریکایی‌ها تصمیم خود را گرفته‌اند، پس امکان جابجایی بیش از سه یا چهار درصد آراء در ماه پایانی به ویژه در سطح ایالت‌های کلیدی دشوار است، حال آن که نظر سنجی‌های فعلی فاصله بسیار بیشتری را بین دو رقیب نسبت به دوران رقابت هیلاری و ترامپ نشان می‌دهد. در دوره قبل خانم هیلاری کلینتون ۲ تا چهار درصد در سطح ملی پیش بود اما در سطح الکترال ایالت‌های کلیدی فاصله کمتر بود و با رشد ترامپ در هفته‌های پایانی با فاصله کم در آراء الکترال صحنه را واگذار کرد. اینک نه تنها در سطح ملی که در سطح بیش از شش ایالت از یازده ایالت کلیدی موثر از جمله پنسیلوانیا و ویسکانسین ومیشیگان و مینه سوتا و نوادا و نیو همپشایر در رای الکترال فاصله بالای ۵ درصد است که جبرانش بسیار دشوار است و در سه ایالت دیگر از جمله فلوریدا و آریزونا و کارولینای شمالی نیز بایدن پیش است گرچه این فاصله کمتر از سه درصد است و احتمال جابجایی وجود دارد. تنها در دو ایالت جورجیا و تگزاس ترامپ به شکل واضح پیش است.ترامپ گرچه در حفظ آراء پایگاه خود موفق بوده اما استراتژی انتخاباتی او در جذب آراء شناور هنوز موفقیت چندانی نداشته است و هرچه درصد رای دهندگان بالاتر رود این بخت کمتر خواهد شد. بنابراین اگر داده‌ها درست باشد و همین روال در سه هفته آینده طی شود، آمریکا به دوران ما بعد از ترامپ نزدیک می‌شود. دموکرات‌ها که تکلیفشان با ترامپ روشن است. به علاوه ترامپ هم در جریان کرونا، هم در مناظره و هم در جریان بیماری خودش و هم در مسامحه‌اش با جریان راست افراطی و هم منازعه خطرناک با چین و هم خروج از برجام و معاهدات دیگر بین‌المللی، برای مخاطب شناور آمریکایی که تعیین کننده انتخابات هستند، غیر قانع‌کننده و حتی خطرناک ظاهر شده است. به رغم برخی دستاوردهای اقتصادی، همه این رخدادها تا این لحظه کمپین ترامپ را در موقعیتی شکننده قرار داده است. برخی از قطبی‌تر کردن جامعه آمریکا، احتمال ارائه واکسن کرونا یا ماجراجویی‌های خارجی ترامپ در صورت جدی تر شدن احتمال باختش برای تغییر وضعیت انتخابات گفته اند. مخصوصا که او پیشتر قابلیت تصمیمات خطرناک و غیرقابل پیش‌بینی را نشان داده است. آری محتمل است، اما این که واکسن کرونا و یا ماجراجویی احتمالی ترامپ و قطبی تر ساختن فضای داخلی به تنهایی بتواند نتیجه را به نفع او در این شرایط که فاصله زیاد است، تغییر اساسی دهد، قطعیت ندارد و باید دید تا چه اندازه می‌تواند افکار عمومی داخلی آمریکا را به حفظ وضع موجود قانع سازد. از این روی برای پیروزی ترامپ باید در کمپین بایدن هم خطا، رسوایی یا شکست فاحش و غیر منتظره‌ای روی دهد. البته پذیرش نتیجه انتخابات نیز از چالش‌های پیش روی انتخابات آمریکا است و احتمال نهایی نشدن نتیجه در روز انتخابات و کشیده شدن به دادگاه به ویژه در صورت فاصله نزدیک آراء وجود دارد.آیا ترامپ قادر خواهد بود در مناظره ۲۲ اکتبر شرایط را به نفع خود تغییر دهد؟ بنابر آنچه گفته شد، تا امروز دشوار می‌نماید و فضا به نفع رقیب اوست. اما سه هفته باقی مانده تا انتخابات حیاتی است و به شکل تئوریک غیر ممکن نیست به ویژه این که تنها در سه دوره رئیس جمهور آمریکا به دور دوم راه نیافته است.در هر صورت انتخاب ترامپ از شرمندگی‌های دنیای جدید و از سیاه چاله‌های دموکراسی آمریکا است. امید است جامعه آمریکا با پرهیز از تکرار این اشتباه، این شرمندگی را تجدید نکند. گرچه تاریخ آمریکا از این شرمندگی‌ها زیاد داشته است. قیام رسانه‌ها به ویژه بسیاری از رسانه‌های کلاسیک و بخشی از رسانه‌های اجتماعی علیه ترامپ در این زمان و تاثیر آن بر وضعیت فعلی افکار عمومی آمریکا و جهان از نکات قابل تامل است که درباره آن بعدا بیشتر باید نوشت. رفتارهای ترامپ در طی چهار سال در فضای چند صدایی در معرض افکار عمومی بود و در زمان انتخابات بیش از هر زمان با تلاش رسانه‌های گروهی وجدان جمعی تحت تاثیر قرار گرفت و به نوعی بیدار شد. تجمیع همه رفتارها و ادبیات تهاجمی، افراطی و نژاد پرستانه در فضای مناظره و تجلی اوج نخوت به ویژه در رفتارهای فردی و برداشتن ماسک در برابر چشم میلیون‌ها بیننده، شاید امضای سقوط او توسط خودش باشد. همین حالا هم ترامپ چه بماند و چه برود در نزد افکار عمومی جهان سقوط کرده است و آمریکا برای این انتخابش مورد سوال است، گرچه می‌دانیم ریشه‌ها، میراث و آینده رویکردی که ترامپ نماد آن است، موضوع بحث دیگری است و یک شبه به وجود نیامده که یک شبه از میان برود. ممکن است گفته شود سیستم کلی دو حزب آمریکا در ارتباط با جهان دچار تغییرات اساسی نخواهد شد. اما ترامپ نماد حاکمیت افراطی ترین جریان‌های سیاسی و حزبی آمریکا است و در حوزه دیدگاه فردی نیز هیچکس نمی‌تواند ترامپ را با مثلا اوباما یکی بداند. همین تفاوت‌ها فضا را برای تدبیر ملت‌های دیگر در برابر این غول کج رفتار اقتصادی و نظامی باز می‌کند. سقوط احتمالی ترامپ، جریان راست افراطی در جهان و امثال نتانیاهو و بن سلمان را بیشتر از هر کسی نگران خواهد کرد. از این روی لابی‌های پنهان آنها در این سه هفته قویا دست به کار خواهند شد تا شرایط را تغییر دهند. از سوی دیگر بسیاری از کشورها نظیر چین، اتحادیه اروپا و یا حتی ایران نیز منتظر تغییر در هیات حاکمه آمریکا هستند تا به تنظیم جدیدی در روابط خود با این کشور بپردازند. گفته می‌شود روسیه نیز موضع میانه‌ای گرفته است. سه هفته آینده برای کمپین بایدن فرصت تثبیت و برای کمپین ترامپ زمان جبران عقب ماندگی فاحش است. درباره این که روند آراء در این سه هفته حیاتی به کجا ختم خواهد شد و احتمال روشن تر سقوط یا بقای ترامپ در هفته‌های آتی یادداشتی دیگر تقدیم خواهد شد.

more_vert درباره اکبر عالمی

ادامه مطلب

closeدرباره اکبر عالمی

 اکبر عالمی استاد دانشگاه، مدرس و تحلیلگر سینما در حالی بر اثر ابتلا به ویروس کرونا درگذشت که جامعه منتقدان و دوستداران هنر هفتم به طور مستقیم یا غیرمستقیم خود را شاگرد و درس آموخته جلسات تحلیل فیلم او می‌دانند. این شیفتگی به اندازه‌ای بود که بسیاری از مخاطبان نسل‌های جدید، «سینما» را با برنامه هنر هفتم عالمی در اوایل دهه ۷۰ خورشیدی شناختند و مشتاقانه دنبال کردند.

more_vert مسیر رونق اقتصاد ایران

ادامه مطلب

closeمسیر رونق اقتصاد ایران

 روزنامه ایران در یادداشتی نوشت: صندوق بین‌المللی پول (IMF) در تازه‌ترین گزارش خود پیش‌بینی کرده است که از سال آینده میلادی یعنی ۲۰۲۱، شرایط اقتصادی ایران بهتر خواهد شد و رشد اقتصادی ایران در این سال به ۳.۲ درصد می‌رسد. روزنامه ایران پنجشنبه ۲۴ مهر در یادداشتی به قلم محمد خوش‌چهره اقتصاددان، نوشت: در حالی که برای سال ۲۰۲۰ میلادی رشد اقتصادی کشور را منفی ۵ درصد تخمین زده و به تشدید تحریم‌های امریکا علیه ایران و شیوع گسترده کرونا در کشور اشاره کرده است. این نهاد مانند گزارش‌های سابق خود، تأکید دارد که روند نرخ تورم در ایران کاهشی است و در سال ۲۰۲۱ شاهد تورم ۲۵ درصدی در ایران خواهیم بود. در خصوص تراز حساب جاری کشور و نرخ بیکاری نیز صندوق بین‌المللی پول روند رو به بهبودی را برای سال ۲۰۲۱ پیش‌بینی کرده که امیدبخش است؛ اگرچه مسائل اقتصادی پیچیده‌تر از این پیش‌بینی هاست. صندوق بین‌المللی پول و نهادهای دیگری نظیر بانک جهانی، به طور معمول در این زمینه به داده‌های آماری کشورها نظیر گزارش‌های داخلی رجوع می‌کنند. مانند گزارش‌های بانک مرکزی، مرکز آمار و سایر نهادهای آماری کشور که چشم‌اندازی از اقتصاد ایران ارائه می‌دهند. همچنین در این راستا، پیش‌بینی‌های اقتصاد جهانی، اقتصاد منطقه‌ای و همین‌طور مناسباتی را که برای آن کشور قائل هستند، نیز مورد توجه قرار می‌دهند. درباره این گزارش امیدوارکننده که البته جزئیات نحوه محاسبه آن به طور کامل در دست نیست، به نظر می‌رسد که صندوق بین‌المللی پول به آینده شاخص‌های اقتصادی و وضعیت اقتصاد طرف‌های قراردادی ایران و روند بازارهای جهانی نیز توجه کرده است. برای مثال، احتمالاً صندوق بین‌المللی پول روند رو به بهبود قیمت نفت در بازارهای جهانی و افزایش ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی (آنچه مسئولان به‌عنوان جهش‌های دوم و سوم پتروشیمی یاد می‌کنند) را نیز در نظر گرفته است. به نتیجه رسیدن سرمایه گذاری‌های بزرگی که در صنعت نفت و پتروشیمی انجام می‌شود، می‌تواند در این زمینه تضمین کننده بخشی از پیش‌بینی‌های صندوق باشد. البته این تخمین‌های اقتصادی در بلندمدت از یک قوت تحلیلی برخوردارند اما در بازه یک یا دو ساله، از آنجایی که اتفاقات و پیشامدهایی نظیر آنچه با شیوع ویروس کرونا، حادثه ۱۱ سپتامبر و فروپاشی شوروی در سراسر جهان رخ داد، قابل حدس و محاسبه نیست و از این‌رو لازم است در نظر داشته باشیم که پیش‌بینی‌ها معمولاً انحرافاتی دارند. با این حال ایران به سبب برخورداری از یک بازار بزرگ مصرفی در داخل می‌تواند حتی فراتر از گزارش‌های بین‌المللی عمل کند. اقتصاد ایران یک بازار بزرگ ۸۵ میلیون نفری دارد که بشدت می‌تواند روی شاخص رشد اقتصادی تأثیر بگذارد. بازار بزرگ مصرفی ایران (با حداقل ۴۰ میلیون تقاضای فعال) و تقاضاهایی که به آن هنوز پاسخ داده نشده، نشان می‌دهد که با یک برآورد صحیح از این بازار و پاسخ دهی به نیازها، می‌توان رشدی ثابت و پایدار به میزان ۳ تا ۴ درصد ایجاد کرد و با عوامل دیگری مانند سرمایه‌گذاری خارجی به تقویت آن پرداخت. باید توجه کنیم که ایران مانند کشورهای همسایه خود در حاشیه خلیج فارس نیست که بازار مصرف کوچکی داشته باشد. به عبارتی کشورهای منطقه نظیر بحرین، قطر و امارات از بازار بزرگ برای کالاهای مصرفی بی‌بهره‌اند اما کشور ما با تمرکز بر همین تقاضای اجابت نشده در بخش‌هایی نظیر مسکن و محصولات غذایی می‌تواند نه تنها در آن بخش‌ها، بلکه در زمینه پیوندهای صنعتی و زنجیره‌ای که به آن متصل است، هم اشتغال ایجاد کند و هم رشد اقتصادی را در یک نرخ قابل قبول و مثبت به ثبات برساند. این موضوع فراتر از پیش‌بینی‌های صندوق بین‌المللی پول و سایر نهادهای بین‌المللی است و ظرفیتی است که در داخل کشور نهفته است. برای مثال در بخش مسکن که در یک رکود ناشی از غفلت و کم‌توجهی به سر می‌برد، با تجدید نظر در تصمیمات سه قوه می‌توان گشایش‌هایی را رقم زد. فعال شدن این صنعت، پیوندهای دیگر و صنایع مرتبط را فعال می‌کند و با تحریک اقتصاد منجر به رشد اقتصادی و اشتغالزایی خواهد شد. یا در خصوص صنعت موادغذایی که در برخی از اقلام مورد نیاز و ضروری کشور بیش از ۹۰ درصد واردات انجام می‌شود، با بازنگری در سیاست‌ها و تمرکز روی کالاهای مورد نیاز می‌توان واردات را محدود کرد و در مقابل با تکیه بر تولید داخل، هم به رشد اقتصادی و هم اشتغالزایی کمک کرد. از این‌رو پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول امیدوار کننده است اما در داخل و آن بخش از اقتصاد که متأثر از عوامل خارجی نیست، نیز زمینه‌ها و محرک‌های رشد اقتصادی فراوانی یافت می‌شود که با تجدیدنظر، ایجاد هماهنگی بیشتر، تمرکز تمام حکومت بر تقویت آن بخش‌ها و تقاضاهای اجابت نشده، رفع موانع رونق برای این بخش‌های مولد و مسائلی از این دست می‌توان به یک رشد مثبت اقتصادی با ثبات دست یافت و این ثبات از اهمیت ویژه‌ای برای اقتصاد برخوردار خواهد بود.

more_vert آخرین درس از آخرین پیامبر

ادامه مطلب

closeآخرین درس از آخرین پیامبر

روزنامه فرهیختگان نوشت: بیست‌وهشتم صفر، سالروز رحلت کسی است که به تصدیق قرآن از هر نظر الگو و دارای خُلق عظیم و خاتِم و خاتَم پیامبران است. حضرت محمدمصطفی(ص) از آن جهت پایان بخش ارسال رسل و انزال کتب شد که نکته‌ای را ناگفته باقی نگذاشت و پس از او در مجموعه تعالیم انبیا نقصی نبود که دیگران برای تکمیل آن مبعوث شوند. روزنامه فرهیختگان پنج شنبه ۲۴ مهرماه در یادداشت صفحه نخست خود به قلم محسن اسماعیلی عضو مجلس خبرگان‌رهبری نوشت: درمیان همه آنچه از «اسوه حسنه» خوانده و شنیده‌ایم، اهتمام به رعایت حرمت انسان‌ها (و نه‌فقط مسلمان‌ها) و ادای حقوق مردم از برجستگی بیشتری برخوردار است. او برترین مخلوق و علت خلقت بود، ولی درهمان حال کرامت هیچ بشری را نادیده نمی‌گرفت؛ با ضعیف‌ترین‌ها نشست و برخاست داشت، از گمنام‌ترین‌ها دلجویی می‌کرد و پایمال کردن حق هیچ‌کس را برنمی‌تافت؛ به‌ویژه کسانی که فریادشان به‌جایی نمی‌رسید و تضییع حقوق آنها هزینه‌ای در برنداشت.پیامبر ما چنان به انسان و حرمت او می‌اندیشید که حتی پیکر بی‌جان آدمی را نیز شایسته احترام می‌دید. نوشته‌اند: به‌هنگام گفت‌وگو با اصحابش بود که جنازه‌ای را عبور ‌دادند. تمام قد به احترام آن برخاست. یارانش که به احترام ایشان (و نه به احترام آن جنازه!) برخاسته بودند، با بی‌رغبتی و تعجب ‌گفتند که این جنازه یک یهودی است!! (یعنی او از ما نیست و چنین حرمتی را سزاوار نمی‌باشد.) اما حضرت با توبیخ این همه تنگ نظری ‌فرمود: مگر انسان نیست!؟ هرگاه جنازه‌ای دیدید به احترام آن برخیزید (بدون آنکه به دین و آیینش بنگرید.)آن نگاه وحیانی و منطبق با فطرت بود که دوست و دشمن را پروانه‌وار گرد شمع وجودش جمع و زمینه را برای جهان‌گیر شدن پیامش، با شتابی باور نکردنی، آماده کرده بود. قرآن به‌صراحت نرمی و مهربانی با مردم را رمز موفقیت او می‌داند و تاکید می‌کند که اگر تندخو و سخت دل بود، به‌رغم همه خوبی‌هایی که داشت، همه از گرد او پراکنده می‌شدند!راز دلدادگی به محمد(ص) آن بود که خود را از دیگران برتر نمی‌پنداشت و بدون آنکه امتیازی برای خود بطلبد، همواره همچون دیگران می‌زیست، او شرافت و فضیلت خود را مایه سرکوب و سرزنش کسی قرار نمی‌داد و سبق و سابقه خود را دلیل نفی آنها نمی‌دید. وقتی با یاران به سفر می‌رفت و درجایی برای رفع خستگی بار بر زمین می‌نهادند، هرکس به‌کاری می‌پرداخت. یکی ذبح حیوان را می‌پذیرفت و دیگری کندن پوست آن را. این پختن غذا را برعهده می‌گرفت و آن یکی کاری دیگر را... در این میان پیامبر نیز مشتاقانه و فروتنانه جمع کردن هیزم را وظیفه خود قرار می‌داد. جمعیت یک صدا التماس می‌کرد: «شما راحت باشید که ما به خدمت شما افتخار می‌کنیم.» اما او پاسخ می‌داد: «خداوند دوست ندارد بنده‌ای را درمیان دوستانش با وضعی متمایز ببیند که برای خود نسبت به آنان امتیازی در نظر گرفته است.»جریان آخرین دیدار او با مردم؛ نه‌فقط ذکر مصیبت، که درس ماندگاری برای همیشه تاریخ است. شیخ صدوق و بسیاری دیگر از بزرگان دین نقل کرده‌اند: «در واپسین لحظات عمر شریفش، درمسجد و خطاب به عموم مردم فرمود: خداوند سوگند یاد کرده است که از تجاوز به حقوق انسان‌ها نخواهد گذشت. پس شما را به خدا! هرکس حقی از او تباه کرده‌ام برخیزد و قصاص کند. پیرمردی به نام «سواده بن قیس» از میان آنان برخاست و گفت: «پدر و مادرم به فدای تو! هنگامی که از طائف آمده بودی و عصای خود را بلند کردی تا برناقه‌ات فروآوری، بر شکم من زدی که درمیان استقبال‌کنندگان بودم. نمی‌دانم به‌عمد زدی یا به خطا!؟»حضرت فرمود: به خدا پناه می‌برم که به عمد کرده باشم. سپس بلال را فرمود که همان عصا را از فاطمه که در خانه نشسته بود، گرفته و بیاورد.داستانش مفصل است... بلال در کوچه‌ها ناله می‌زد و فریاد بر می‌آورد که: چه کسی مانند رسول خدا چنین می‌کند؟ عصا را آورد و پیامبر به آن پیرمرد داد. «سُواده بن قیس» گفت: پیراهن خود بالا بزن و شکم خود را بگشا.جمعیت گریه می‌کرد و از جسارت و بی‌رحمی پیرمرد در شگفت بود. شاید خیلی‌ها می‌خواستند به او یورش برند. اما در میان خشم و حیرت حاضران، او فقط اجازه خواست تا به امید رهایی از دوزخ، بوسه به جای قصاص بزند!پیامبر دوباره پرسید که آیا حق خود را نمی‌گیری؟ پیرمرد که به آرزوی خود رسیده بود، عفو کرد و عفو خدا طلبید... «یا وَجیها عِنْدَ اللّه اِشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّه».

more_vert محرومیت‌زدایی و تامین نیازهای معنوی جامعه با گسترش فرهنگ وقف

ادامه مطلب

closeمحرومیت‌زدایی و تامین نیازهای معنوی جامعه با گسترش فرهنگ وقف

 وقف از برترین مصادیق احسان و نیکوکاری و یکی از افتخارات مکتب اسلام و از اهرم‌های مؤثر اعتقادی و فرهنگی برای محرومیت‌زدایی و جبران نیازهای مادی و معنوی جامعه اسلامی است که به ایجاد بستر مناسب برای رشد ارزش‌های معنوی و الهی در شکل توزیع عادلانه ثروت کمک می‌کند. سنت حسنه وقف و کمک به همنوع و افراد بی‌بضاعت از بارزترین مسایل اخلاقی به شمار می‌رود و نقش مهم و تاثیرگذاری در جنبه های مختلف زندگی اجتماعی دارد زیرا با وقف هایی که انجام می گیرد، بسیاری از افراد جامعه پیشرفت می کنند و فرهنگ کمک به همنوع نیز تقویت می شود. اهمیت این عمل خداپسندانه سبب شد تا سازمان اوقاف و امور خیریه در ۱۳۶۳ خورشیدی به عنوان نهاد متولی امور موقوفه‌ها در کشور تشکیل شود و شورای عالی انقلاب فرهنگی، ۲۷ صفر را «روز وقف» نامگذاری کند. واژه وقف وقف در لغت به معنی ایستادن و در اصطلاح فقهی به معنی حبس عین ملکی است بر ملک خدای تعالی که ملکیت از مالک ملک به خدا منتقل می‌شود. (۱). به عبارتی دیگر یعنی ماندن اصل مال و جابجایی منفعت آن، تا مردم از منافعش بهره‌مند شوند(۲). وقف در لغت نامه، نگه‌داشتن و حبس کردن چیزی معنی شده و می‌توان به بیان ساده چنین تعریف کرد، هنگامی که موضوعی مادی که دارای نقش اقتصادی نیز باشد،توسط فردی برای مصرف در منظوری خاص در مدت زمان از حال و ‌آینده نامحدود در نظر گرفته شود، می‌توان گفت وقف صورت گرفته است(۳). وقف در اسلام اگرچه سابقه وجود وقف به طول تاریخ زندگی و قدمت بشر بازمی گردد اما «وقف اسلامی» در قالب جدید خود که توأم با تنوع، پایداری، هدفمندی و آرمانگرایی دینی است توسط پیامبر ‌اسلام(ص) پایه‌گذاری شد. به این صورت که روزی مخیریق یهودی بدون آن که مسلمان شود، اموال خود را به پیامبر(ص) هبه کرد و ایشان نیز بعد از کشته شدن مخیریق اموال او و حیطان سبعه را در قالب صدقه جاریه در خدمت نیازمندان قرار دادند تا به این ترتیب هسته اولیه وقف اسلامی تشکیل شود. وقف در قرون نخستین اسلامی پس از ورود اسلام به ایران و در زمان بنی‌امیه بر سنت‌ها و ارزش‌های اسلامی لطمات فراوان وارد شد که پدیده وقف نیز از این ستیزه‌جویی مصون نماند زیرا بی‌بند و باری و بی‌توجهی آنان ارزش‌ها و کرامات انسانی را به اضمحلال می‌کشاند و چنانچه پافشاری و استقامت فرزندان ائمه اطهار(ع) ‌ و اهل ایمان نبود نیات واقفین از مسیر شرعی خویش منحرف می‌شد تا اینکه در دوره عباسیان برای مدتی مردم به سنت وقف روی آوردند. به طوری که درآمد موقوفات سالیانه بر صدها هزار دینار طلا می‌رسید(۴). وقف در قرون میانه وقف در قرون میانه اسلامی به خصوص از قرن های چهارم تا هفتم رونق پیدا کرد و موقوفات برای تاسیس مدارس، بیمارستان و کتابخانه و مصارف عامه گسترش فراوانی یافت و در همین دوره هم بود که موقوفات برعهده افرادی به عنوان متولی گذاشته شد که این اتفاق تحول چشمگیری در تاریخ وقف بود(۵). جرجی زیدان می‌گوید: نظام الملک نخستین شخصی بود که در اواسط سده پنجم هجری به واسطه تاسیس مدارس در ممالک اسلامی شهرت یافت و در بغداد و اصفهان و نیشابور و هرات و غیره، مدارس ساخت و همه این مدارس، به خصوص مدرسه بغداد بنام وی «مدرسه نظامیه» خوانده می‌شد. کتابخانه‌های مهمی نیز در این دوران تاسیس و در اختیار عموم گذارده شد که نخستین کتابخانه عمومی را خلفای عباسی در بغداد دایر کردند وآن را بست‌الحکمه نامیدند و کتاب‌های مختلف علمی را در آن جمع کردند(۶). در دوره مغول که برای مدتی فرهنگ وقف دچار رکود شده بود، با تلاش و کوشش افرادی همچون خواجه رشیدالدین فضل‌الله بار دیگر فرهنگ و سنن اسلامی از جمله موقوفات احیا و مساجد، موسسات خیریه و مراکز علمی فراوانی مانند مدارس علوم دینی، رصدخانه، بیمارستان و کتابخانه‌ها و اماکن عام‌المنفعه از محل درآمد موقوفات تاسیس و اداره شدند(۷) صفویان و دوران طلایی وقف تاسیس سلسله صفویه در تاریخ ایران باعث شد تا سنت وقف گسترش وسیعی پیدا کند زیرا از درباریان گرفته تا مردم عادی، املاک و دارایی‌های خود را وقف آستانه مقدسه امام رضا(ع) ‌ و حضرت معصومه(س) ‌ و عتبات عالیات و دیگر امور خیریه می کردند. در این دوران به خاطر گستردگی و تنوع فراوان موقوفات و انجام امور ثبت و ضبط در دفاتر ویژه و مصرف عواید گوناگون آنها براساس مفاد وقف‌نامه‌ها تشکیلاتی برای وقف به وجود آمد. به همین دلیل هم براساس منابع تاریخی، سفرنامه‌ها و اسناد دوره صفویه می‌توان استدلال کرد که پربارترین دوره وقف پس از اسلام، در همین دوره رقم خورد و حتی پادشاهان صفویه نیز املاک خود را وقف می‌کردند. برای نمونه در زمان شاه عباس اول بیش از هر زمان دیگری به املاک موقوفه اضافه شد. در سال ۱۰۱۵ قمری شاه عباس تصمیم گرفت که تمام املاک و رقبات خود را که قیمت آنها بیش از یکصد هزار تومان شاهی بود، به علاوه ساختمان‌های گوناگون در اصفهان و اطراف آن را وقف ۱۴ معصوم کرد و نخست خودش سرپرستی آنها را برعهده گرفت و سپس خود سرپرستی را به حاکم زمان اختصاص داد. این وقف‌نامه‌ها را شیخ بهاءالدین محمدعاملی (شیخ بهایی) ‌ تنظیم کرد که درآمدهای آن صرف شرایط و پیشامدهای هر دوره می شد(۸). وقف از دوره افشاریه تا پهلوی بعد از سقوط صفویه فرهنگ و سنت وقف از رونق افتاد و اغلب دفاتر موقوفات و رقبات وقفی در حمله افغان ها به اصفهان از میان رفت و وضعیت آن معلوم نشد. در دوره افشاریه درآمد موقوفات صرف لشکریان و نظامیان شد(۹). این وضعیت پس از مدتی تا حدودی به سامان شد اما اوضاع آشفته آغاز روی کار آمدن قاجارها، باعث شد تا موقوفات نیز دستخوش حیف و میل و مطامع فرصت طلبان و سودجویان شود تا اینکه پس از مدتی به خصوص بعد از انقلاب مشروطه موقوفات تا حدودی محل خود را پیدا کرد و با تاسیس وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه، وقف در تشکیلات اداری آن روز مطرح شد. در دوره پهلوی بسیاری از املاک حاصلخیز موقوفه و اراضی مرغوب به نام ملک شخصی وابستگان، درباریان و ... مصادره شد و برخلاف اصول فقهی، بسیاری از مزارع وقفی در اصلاحات ارضی به فروش رسید(۱۰). کارکرد وقف در جامعه همواره و در طول تاریخ واقفان خیراندیش با اختصاص بخشی از اموال خود برای خدمت مستمر به جامعه در قالب روش پسندیده وقف که بارزترین و روشن‌ترین مصداق احسان، انفاق و تعاون است منشاء خدمات فراوان علمی، فرهنگی، هنری، رفاهی، بهداشتی در جامعه بوده‌اند که وجود صدها درمانگاه، بیمارستان، مدرسه، دارالایتام، کتابخانه و هزارها مسجد، قنات، پل، آب انبار و... که باید به طور دایمی حفظ و مورد بهره برداری قرار گیرد، بهترین گواه و شاهد آن است. همچنین وقف در سال های اخیر نمود بارزتری پیدا کرده است که نمونه های آن برای مساجد، بیمارستان‌ها، ایجاد حمام، تعمیرحمام، احسان، تهیه پوشاک، ‌ ایجاد دارالایتام، کمک به ایتام، پرورشگاه، کمک به دانشجویان، اطفال بی‌بضاعت، معلمین و مستخدمین مدرسه، کمک نقدی به افراد، لوازم تحصیل دانش‌آموزان بی‌بضاعت، ‌ اعطای جوایز و وام و کمک، ورزش در مدارس، جهیزیه عروس، ازدواج، بیماران سرطانی و ... مشاهده می‌شود. بنابراین گسترش فرهنگ وقف و استفاده صحیح از موقوفه ها باعث می شود تا بسیاری از افرادی که توانایی همسطح شدن را با جامعه ندارند، بتوانند پیشرفت کنند و زمینه های رشد آنها شکل بگیرد. برای نمونه وقف مدرسه در مکان های دور افتاده سبب باسوادشدن افراد زیادی می شود و در نهایت شرایط توسعه جامعه را ایجاد می کند. منابع ۱- لغت نامه دهخدا ذیل ماده وقف ۲- واعظی، عزت الله، ۱۳۸۰، مقاله نگاهی به جایگاه وقف در فرهنگ اسلام. ۳- رفرم، حسن، ۱۳۸۰، مقاله نقش وقف در توسعه اقتصادی و اجتماعی. ۴- ایران در قرون نخستین اسلامی، برتولد اشپولر، ترجمه محمود میرآفتاب. انتشارات علمی فرهنگی، تهران ۱۳۷۰، صص۱۳۳-۱۳۸. ۵- ایران در سده‌های میانه جیمز مورگان، ترجمه عباس مخبر، ص۳۷۶. ۶- میراث جاویدان، زمستان ۱۳۸۵ فصلنامه فرهنگی، تحقیقی، اجتماعی و تاریخی ‌شماره ۳۸، ص۱۵-۲۰. ۷- ایران عصر مغول و تیموری، راجر سیوری، ص ۳۱۲. ۸- ابوالقاسم آخته، مقاله تاریخ وقت در ایران، مجله یاد ایام، شماره ۵۳، ۱۳۸۸. ۹- تاریخ اجتماعی ایران در دوران افشار و زند، رضا شعبانی، ص۱۴۵. ۱۰- تاریخ سیاسی معاصر ایران، جلال‌الدین مدنی، ۲ جلد، ص۲۱۸.

more_vert روز جهانی نابینایان و لزوم افزایش همدلی با روشندلان

ادامه مطلب

closeروز جهانی نابینایان و لزوم افزایش همدلی با روشندلان

 هر ساله ۱۵ اکتبر مصادف با ۲۳ مهر و در برخی سال‌ها ۲۴ مهر را به عنوان روزجهانی نابینایان یا عصای سفید جشن می‌گیرند. این روز برای پاسداشت دستاوردهای و توجه به نیازهای افراد نابینا گرامی داشته می‌شود. در ایران روز بیست و چهارم مهر را روز عصای سفید نامیده‌اند.

more_vert برپایی عدالت پایدار در جامعه اسلامی با تأسی به سیره و منش حضرت محمد(ص)

ادامه مطلب

closeبرپایی عدالت پایدار در جامعه اسلامی با تأسی به سیره و منش حضرت محمد(ص)

 بیست و هشتم صفر سالروز رحلت حضرت محمد(ص) رسول مهربانی‌ها و عطوفت است؛ پیام آوری که با نور توحید و یکتاپرستی، جهل و نادانی را از جهان زدودند و با تشکیل نخستین حکومت اسلامی در جهان به تبلیغ و تبیین احکام نورانی این دین الهی پرداختند و عدالت و امنیت پایدار را در جامعه اسلامی برقرار ساختند. پیامبران الهی موانع تحقق آزادی را در فقدان آزاداندیشی، جبر، استکبار، خودمحوری و مانند آنها می دانستند و در این راه مبارزه می کردند. قرآن کریم رسالت پیامبران را دعوت به توحید و رهایی از هر گونه بردگی و بندگی شیطان های درونی و بیرونی و آزادی از آنها می داند و بیان مصادیق عینی و تصویر تاریخی راستینی از رسالت را روشن می سازد. قرآن کریم در چندین آیه از کامل بودن دین اسلام نام برده و همچنین خدای متعال در قرآن کریم در آیات متعددی درباره خاتم الانبیاء بودن حضرت محمد(ص) سخن گفته است. حضرت محمد(ص) آینه تمام نمای اخلاق، زهد و پرهیزگاری بودند و در پرتو، آموزه ها و رهنمودهای نجات بخش اسلام، فصل نوینی را در تاریخ بشریت رقم زدند. آخرین فرستاده پروردگار با رهنمون ساختن بشر به طرف سعادت حقیقی و نمایان کردن جلوه های دیگری از دنیای هستی به پرورش امتی یکتاپرست و آزادیخواه در سراسر گیتی پرداختند. هدف ایشان گسترش دین مبین اسلام و تحول فرهنگی جامعه بود و در این مسیر تمام عمر خویش را صرف هدایت و راهبری جامعه کردند. رسول الله(ص) سرانجام در ۲۸ صفر ۱۱ قمری به ندای حق لبیک گفتند و چشم از جهان فانی فرو بستند. آرامگاه مطهر ایشان در مدینه منوره در کنار مسجدالنبی قرار دارد و همه‏ ساله سیل عاشقان نبوت به‏ ویژه در ایام پیش و پس از مراسم حج، از سراسر عالم به زیارتش می‏ شتابند.   پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت سالروز رحلت پیامبر اسلام(ص) در گفت وگو با حجت الاسلام «محمدرضا ساعدی» کارشناس تاریخ اسلام و پژوهشگر امور دینی دیدگاه های او را در ارتباط با سیره و شخصیت حضرت محمد(ص) جویا شد. *** ایرنا: جامعه دوران پیامبر گرامی(ص)چه ویژگی‌هایی داشت و شخصیت صلح طلب ایشان چگونه توانست بر آن جامعه تأثیر بگذارد؟ ** حجت الاسلام ساعدی: معجزه رسول خدا(ص) در تحول انسانی بود. ایشان از مردم آن زمان، انسان هایی می سازند که پیامی برای ابرقدرت ها می شوند. در حقیقت پیامبر(ص) به مردم پشتوانه و اعتماد بسیار دادند و در این راه بسیار رنج بردند تا حدی که فرمودند: «هیچ پیامبری به اندازه من آزار ندید». پیامبر(ص) در ارتباط با مردم موانع را مرتفع می ساختند. ایشان در اینباره فرموده اند: «هر فردی حاجتی دارد به من معرفی کنید. شاید خودش نتواند، اما شما موظف هستید حاجتمند را معرفی کنید تا مستقیم با من صحبت کند.» ویژگی های جامعه اخلاقی، انسانی و تواضع این بزرگوار موجب محبوبیت بسیار ایشان در دل افراد شده بود و پیامبر مهربانی ها با عظمت خود از آنها انسان هایی طراز نوینی ساخت. رسول خدا(ص)، نسبت به جامعه رأفت و مهربانی خاصی ارایه می کردند و حتی افرادی که عناد داشتند، وقتی رفتار ایشان را می دیدند، متحول می شدند. کرامت، نجابت، عظمت، تواضع و اخلاق ویژه پیامبر(ص) موجب محبوبیت ایشان در میان مردم شده بود. *** ایرنا: با نگاهی به سیره نورانی پیامبر اکرم(ص) در می یابیم که ایشان توانستند از جامعه ای قبیله ای و بدوی چنین مدنیتی را به وجود آورند. سیره سیاسی ایشان بر چند باب استوار بوده است؟ ** حجت الاسلام ساعدی: حضرت محمد(ص) کوشیدند، وحدت را در جامعه اسلامی برقرار سازند. اقدامات ایشان در جهت تلاش برای بهبود وضعیت جامعه عربی آن زمان و به کارگیری عوامل سیاسی و برنامه ریزی های فرهنگی توانست به امتی واحده و ایجاد فضای رشد فکری و ارتقای فهم مردم نسبت به مسوولیت های خود به عنوان ابزار تحقق وحدت، ‌بیانجامد. حیات پیامبر گرامی اسلام الگو و اسوه تمام ابعاد زندگی فردی و اجتماعی انسان محسوب می شود، زیرا ایشان در جامعه ای منحط و عقب افتاه، تمدنی چشمگیر به وجود آوردند. طرح پیمان نامه مدینه بهترین راه برای ایجاد وحدت عمومی و القای روحیه همبستگی دینی بود و پیمان ویژه مسلمانان راهکاری مذهبی برای پیوند روح برادری محسوب می شد. این راهبرد توانست پایه های استوار اجتماعی جامعه را نمایان سازد. در این میان مبارزه با نژاد پرستی و قوم گرایی با بهره گیری عاقلانه برای دستیابی به وحدت بود و با این همه بهره گیری ایشان از ظرفیت های اخلاق اجتماعی و نیز توان اخلاق فردی امری شایان توجه است. از این رو پیامبر گرامی اسلام(ص)‌ یکی از راه های سیاسی برای وحدت دینی در امت بزرگ اسلامی را هماهنگی اراده ها و تمایلات ارزشی دانستند. در واقع حفظ و ارتقای امنیت، برقراری عدالت اجتماعی و استکبار ستیزی از جمله مهمترین محورهای برجسته سیاسی رسول اکرم(ص) به شمار می روند. *** ایرنا: یکی از مباحثی که در سیره و سنت انبیای الهی به ویژه پیامبر اسلام(ص)، نمایان است، موضوع عدالت ورزی و تاکید ایشان بر جاری بودن عدالت در میان مردم است، توجه به این موضوع تا چه اندازه ضروری است؟ **حجت الاسلام ساعدی: حضرت(ص) همواره بر جاری بودن عدالت در میان مسلمانان تاکید داشتند و جامعه اسلامی از جمله فقیر و غنی را دارای حقوق مساوی می دانستند. به طوری که این مبحث از آغاز رسالت و تا سفر حجه الوداع و روزهای پایانی عمرشان مهم بوده است و مساوات و برابری مردم را ملاک و معیار تقوا و پرهیزگاری قلمداد می کردند. در اندیشه نبوی میان مسلمان، غیر مسلمان، سیاه و سفید تفاوتی در برابر قانون الهی وجود ندارد. همه برابرند و هیچ فردی نسبت به دیگری برتری و امتیازی ندارد. رسول اکرم(ص)، حتی به دشمنان خود نیز عدالت می ورزیدند و از دایره و حیطه عدل خارج نمی شدند. اینگونه بود که در روزهای آغازین تشکیل حکومت اسلامی در مدینه گام های نخستین برداشته می شود. چنین برابری در قانون از معیارها و ملاک های جدی و حتمی در رسیدن جامعه اسلامی به عدالت است و می بینیم که حضرت(ص) در عرصه های مختلف به آن تاکید کرده اند. جامعه اسلامی اگر بخواهد پیامبر(ص) را الگوی خودش در امور سیاسی و اجتماعی جامعه قرار دهد، بلندترین قدم در جهت رسیدن به عدالت اجتماعی آن است که مانند ایشان عمل کند. *** ایرنا:‌ چگونه می توان با بهره گیری از سنت و سیره نبوی و با وحدت از تفرقه و پراکندگی مسلمانان در دنیای امروزی، رهایی یافت؟ ** حجت الاسلام ساعدی:‌ وحدت اصلی بنیادی و زیربنای جامعه اسلامی محسوب می شود که دین مبین اسلام آن را ایجاد کرده است. این مقوله افزون بر توفیقات اجتماعی، توفیق در معنویت و عبادت را نیز در برگیرد. مرور سیره و سنت نبوی نشان می‌دهد، وحدت و انسجام جامعه و تلطیف قلوب یکی از رسالت‌های پیامبر اسلام‌(ص) بوده و این در همه سیره نبوی از ابتدا تا انتها به شایستگی آشکار است، بنابراین باید نظریه وحدت و اجتماع در سیره نبوی به صورت دقیق‌تری کشف و ارایه شود. *** ایرنا: جامعه امروز تا چه اندازه از جامعه آرمانی که مدنظر پیامبر اکرم(ص) بود، فاصله دارد؟ ** حجت الاسلام ساعدی: اسلام در معرفت و تولید تمدن برای سرافرازی دنیای و آخرت تعریف می شود. رحمت و رافت اسلامی، رسالت اصلی اسلام و پیامبر اکرم(ص) است. هر مسلمانی اگر از مرحله اسلام به مرحله ایمان و باور قلبی رسیده باشد، پیامبر(ص) را الگو و اسوه خود می داند چون از سوی خدا به پیامبر(ص) ایمان دارد و گفتار و کردار ایشان را ملاک اصلی عمل صحیح قرار می دهد اما مسلمانانی که هنوز از مرحله اسلام به ایمان نرسیده اند، اینگونه عمل نمی کنند. امت در اسلام فقط محدود و معطوف به روابط اقتصادی و سیاسی نیست، بلکه مهم آن است که امت سبب تقویت دین و بروز و ظهور آن، هم به صورت کلان و هم به شکل خرد شود، این یعنی اجزا و نقش‌های تربیتی و تدینی مردم در فضای وحدت پررنگ‌تر و بیشتر است، برای همین هم تشکیل امت به عنوان هدفی بزرگ در اسلام با جدیت دنبال شده و می‌شود. از این رو توسعه و اجتماعی شدن و رسیدن به جامعه آرمانی مورد نظر رسول اکرم(ص)، منوط به تشکیل حکومت و برخورداری از وحدت است و اگر وحدت در جامعه‌ای نباشد، فرصت‌های کافی برای تربیت و ایمان‌افزایی در آن فراهم نمی‌شود زیرا عدالت در فضای آرام و ایمن ایجاد می‌شود.

more_vert شناخت سیره کریم اهل بیت(ع) در سطور تاریخ

ادامه مطلب

closeشناخت سیره کریم اهل بیت(ع) در سطور تاریخ

 ۲۸ صفر سالروز شهادت امام والامقامی از نسل خوبان است؛ امام همامی که پس از سال‌ها مبارزه در راه برقراری عدالت و حقیقت به مقام والای شهادت نایل شد و نقش تاثیرگذاری در تبیین و گسترش اسلام داشت که این مهم در سطور تاریخ به وضوح قابل مشاهده است.