حوزه علمیه به مرکز علوم مذهبی شیعیان گفته می‌شود که از بطن تحولات سیاسی ـ اجتماعی عصر مشروطه برآمد این نهاد را نخستین بار به مفهوم امروزی آن، شیخ عبدالکریم حائری در سوم فروردین ۱۳۰۱ خورشیدی بنیان نهاد.