کتاب کتاب کار دستور زبان فارسی، نوشته حمید بصیریان، یک کتاب برای تمرین درس زبان فارسی است.

آموزش از سه فرآیند یاددهی، یادگیری و تغییر رفتار، یا تربیت تشکیل شده است که دانش‌پژوه در این فرآیندها نقش اصلی را ایفا می‌کند. در آموزش‌های نوین، استاد و وسایل آموزشی، همه کمکی هستند برای شرکت فعالانه‌ی دانش‌پژوهان در امور آموزشی، تا فرآیند یاددهی به خوبی انجام گرفته و به یادگیری پایدار منجر شود.

یکی از فرآیندهای مهم در آموزش‌های نوین، تغییر رفتار یا تربیت است که اگر دو مرحله‌ی یاددهی و یادگیری، به تغییر رفتار منجر نشوند، چنین آموزشی ارزش علمی نخواهد داشت. برای مثال: اگر کسی کتاب قوانین راهنمایی و رانندگی را به خوبی بیاموزد و در امتحان نظری آن با بهترین نمره، موفق شود و اجزای ماشین: فرمان‌، ترمز‌، گاز‌، دنده‌ها و‌... را هم به خوبی بشناسد‌، اما نتواند ماشین براند، این آموزش هیچ ارزش کاربردی نداشته و به این فرد راننده نمی‌گویند. چون چنین شخصی، علاوه بر آموزش‌های نظری، باید مدتی رانندگی کند، تا آنچه آموخته است به تغییر رفتار او منجر شود. پس برای این که آموزشی به یادگیری و سپس تغییر رفتار و تربیت بیانجامد، باید دانشجو به عنوان محور اصلی فرآیند آموزشی، فعالانه در تمام مراحل آموزشی شرکت کند. به این منظور لازم است تا روش آموزشی به گونه‌ای طراحی شود که دانش‌پژوه در آن فعالانه شرکت داشته باشد.

در آموزش‌های نوین در کنار کتاب آموزش نظری، کتاب تمرین به شیوه‌ای علمی تدوین می‌شود تا فراگیر به گونه‌ای فعال‌تر درگیر فرآیند آموزشی شده و به طور نامحسوس یادگیری او به تغییر رفتار و تربیت منجر شود. در راستای تحقق این هدف در کنار کتاب دستور زبان فارسی، کتاب تمرین تدوین شد تا همه‌ی دانش‌پژوهان، به ویژه دانشجویان غیرفارسی زبان‌، بتوانند از مزیت کامل آموزش دستور بهره‌مند شده و سه مرحله‌ی این فرآیند آموزشی، یعنی: یاددهی، یادگیری و تغییر رفتار کامل گردد. برای انجام تمرین‌ها نیازی به حل جزء به جزء همه‌ی تمرین‌ها نیست، بلکه می‌توان بعضی از آن‌ها را به صورت انتخابی حل نمود؛ از درست یا نادرست بودن پاسخ‌هایی نیز، نباید نگران بود پس از دقت کامل در درس استاد و مطالعه‌ی کتاب دستور به حل تمرین بپردازید. پاسخ‌ها را در کلاس درس ارائه کنید تا از درستی و نادرستی آن‌ها آگاه شوید. حل نادرست بعضی از تمرین‌ها، خود عامل مهمی در کاربردی شدن دستور است، به شرط آن که در کلاس و در حضور استاد مطرح شوند و اشکالات تمرین‌ها برطرف گردد.

فهرست مطالب
مقدمه
1. واحدهای جمله
2. جمله
تمرین جمله‌
جمله و اجزای آن‌
جمله‌های استثنایی و‌‌...
3. گروه فعلی
گروه فعلی (1)
شناخت بن و شناسه
گروه فعلی (2)
فعل گذشته
گروه فعلی (3)
فعل حال و آینده
گروه فعلی (4)
حال‌، آینده و سببی
گروه فعلی (5)
گذر/ ناگذر‌، معلوم/ مجهول‌، وجه
گروه فعلی (6)
ساختمان فعل‌: فعل‌های کمکی و‌‌‌...
4. گروه اسمی
گروه اسمی (1)
وابسته‌پذیری: وابسته‌های پیشین
گروه اسمی (2)
وابسته‌پذیری: وابسته‌های پسین
گروه اسمی (3)
ساختمان اسم
5 و 6. گروه قیدی و نقش‌نماها
گروه قیدی (1)
گروه قیدی (2)
7. دستور تاریخی