کتاب طراحی و مدیریت وب‌سایت کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی نوشتۀ رحیم شهبازی و بابک نوری، اثری خودآموز برای دانشجویان و متخصصان علوم کتابداری در زمینه‌ی طراحی سایت است.

در برنامه آموزشی و سرفصل جدید دوره کارشناسی کتابداری و اطلاع‌رسانی (که توسط شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سال 1388 به تصویب رسید) درسی با عنوان "طراحی و مدیریت وب‌سایت کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی" گنجانده شد. هدف این درس، انتقال دانش و مهارت مقدماتی طراحی وب‌سایت به دانشجویان علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی (علم اطلاعات و دانش‌شناسی) است.

کتاب حاضر نیز تلاش دارد سرفصل‌های همین درس را پوشش دهد و به عنوان منبع درسی، مورد استفاده مدرسان و دانشجویان قرار گیرد. کارکنان کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی نیز برای آشنایی با مباحث وب‌سایت و مدیریت پرتال سازمان خود می‌توانند از مباحث این کتاب بهره‌مند گردند.

این کتاب دارای نه فصل و چهار پیوست به شرح زیر است: فصل اول، دوم و سوم، درآمدی بر طراحی وب، اصول کلی طراحی صفحات وب و آشنایی با مفاهیم پایه طراحی صفحات وب است. فصل چهارم در زمینه آشنایی با نرم‌افزار FrontPage 2003 و برخی از امکانات مفید آن است. فصل‌های پنجم و ششم در خصوص فریم‌بندی صفحات وب و انتشار وب‌سایت است. فصل هفتم تا نهم به ترتیب درباره نرم‌افزار Adobe Dreamweaver CS5، انجام یک پروژه طراحی وب‌سایت کتابخانه، و نرم‌افزار Microsoft Expression Web 4 است. پیوست‌های کتاب نیز درباره CSS و استفاده از آن در Dreamweaver؛ مفاهیم طراحی یک سایت داینامیک (Dynamic Sites)؛ نگاهی به نرم‌افزار EasyPHP؛ و آشنایی اجمالی با حقوق نسخه‌برداری و مالکیت فکری با تأکید بر محیط الکترونیکی است.

این اثر، حاصل چندین سال مطالعه، تجربه و تدریس در حوزه‌های مبانی کامپیوتر، طراحی وب، مبانی شبکه‌های کامپیوتری، مدیریت شبکه و وب‌سایت در دانشگاه‌های تبریز و همچنین نتیجه همفکری و مشارکت چندین نفر از کارشناسان علوم اطلاعات و علوم کامپیوتر (به عنوان همکار و ویراستار) است.

متخصصان کتابداری و اطلاع‌رسانی همواره در طول تاریخ با تحولات گوناگونی روبرو بوده‌اند. آن‌ها توانسته‌اند خود را با این تحولات همگام کرده و از ابزارهای روز برای ارائه خدمات بهتر استفاده نمایند. با توسعه شبکه اینترنت در دهه 1990 و گسترش وب، کارشناسان کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی از این فناوری برای کارکردهای چندگانه به‌خوبی بهره گرفتند. طراحی وب‌سایت کتابخانه به عنوان بستر جدید ارائه خدمات اکنون یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین رویکردها برای همگام شدن با محیط جدید محسوب می‌شود.

دانش طراحی وب‌سایت، گستره وسیعی از دانش‌های اصلی شامل مدیریت اطلاعات، علوم رایانه، زبان‌شناسی، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، زیبایی‌شناسی و مانند آن‌ را دربرمی‌گیرد. برای طراحی وب‌سایت‌های کارآمد، کتابداران باید خود را به دانش‌های فوق مجهز نمایند و یا حداقل با کسب برخی از این علوم در طراحی سایت‌های وب کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی مشارکت مؤثری داشته باشند.

در بخشی از کتاب طراحی و مدیریت وب‌سایت کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی می‌خوانیم:

پس از ایجاد سایت جدید در مسیر مشخص از هارد دیسک، یک صفحه وب خالی به طور پیش‌فرض ایجاد می‌شود. در بخش پایین صفحه، پنل Properties قابل مشاهده است که رنگ‌بندی و چیدمان عناصر مختلف صفحه را تنظیم می‌کند. برای تغییر رنگ پس‌زمینه، تعیین تصویر برای پس‌زمینه، رنگ پیوندها و... روی گزینه Page Properties از این کادر کلیک کنید تا پنجره مربوط به آن ظاهر شود.

پنجره مربوط به Page Properties دارای چندین گروه (Category) است که در سمت چپ پنجره قابل مشاهده هستند. اولین گروه با عنوان Appearance مربوط به تنظیم ویژگی‌های ظاهری صفحه از قبیل نوع قلم و رنگ نوشته‌ها، رنگ یا تصویر زمینه و همچنین فاصله محتوای صفحه از حاشیه‌ها است. گزینه Background image و لیست بازشوی Repeat به منظور قرار دادن یک تصویر ثابت در صفحه به کار می‌رود. توسط لیست بازشوی Repeat تکرار تصویر در صفحه را می‌توان تعیین کرد.

فهرست مطالب
پیش‌گفتار
فصل اول: درآمدی بر طراحی وب
فصل دوم: اصول کلی طراحی صفحات وب
فصل سوم: آشنایی با مفاهیم پایه طراحی صفحات وب
فصل چهارم: آشنایی با نرم‌افزار FrontPage 2003
فصل پنجم: فریم‌بندی صفحات وب در FrontPage 2003
فصل ششم: انتشار وب سایت روی سرور وب
فصل هفتم: آشنایی با نرم‌افزار Adobe Dreamweaver CS5
فصل هشتم: ایجاد وب سایت برای کتابخانه
فصل نهم: نگاهی به نرم‌افزار Microsoft Expression Web 4
پیوست‌ها
منابع و ماخذ