به گفته حضرت امام، 15 خرداد از یوم الله است.
شاید برخی از عزیزان در خم چنبر زندگی گرفتار آمد ه اند که ناخواسته تیشه به ریشة نهضت می زنند. شاید تصورشان این است که با حذف دو سه مناسبت مذهبی یا تاریخی و ملی از تقویم تعطیلی سالانة کشور، همه مشکلات کشور حل می شود و گرفتار شدن ما در خمگردهای پیچاپیچ مدیریت کشور بی سببی نیست از آنجمله تعطیلی این مناسبتها.

در نیت خیر و صداقت عزیزان تردید نداریم به همین دلیل تصورمان این است که این عزیزان به عمق سخنان و مواضع روشن و تأکید مکرر امام در معرفی و بزرگداشت این مناسبتها پی نبرده اند؟ اینک با برشماری عناوین اصلی از سخنان آن ابرمرد و خالق 15 خرداد و معمار و بنیانگذار انقلاب اسلامی امیدواریم دوستان مصداق یکی بر سر شاخه و بن می برید قرار نگیرند.

15 خرداد استمرار حرکت عاشورا 

حضرت امام معتقد بودند که جایگاه و اهمیت 15 خرداد در نهضت اسلامی ایران مثل جایگاه و اهمیت عاشورا در نهضت حضرت امام حسین(ع) است. همانگونه که عاشورا سرفصل اسلامی جدید و مبدأ اسلام و مسلمانی نوینی است، نهضت 15 خرداد هم در تاریخ نهضت اسلامی ایران روز حماسه است و تولد اسلام و مسلمانی جدید.

اینک سخن امام راحل(س):

روز 15 خرداد در عین حال که چون عاشورا روز عزای عمومی ملت مظلوم است، روز حماسه و تولد جدید اسلام و مسلمانان است.

(صحیفه امام؛ ج 14، ص 404)

در جایی دیگر امام می فرماید: 

ملت عظیم ایران... رمز پیروزی اسلام بر کفر جهانی را در این قرن که پانزدهم خرداد 42 سرآغاز آن بود، در دوازدهم محرّم حسینی جستجو کند، که انقلاب اسلامی ایران، پرتوی از عاشورا و انقلاب عظیم الهی آن است.

(صحیفه امام؛ ج 17، ص 482) 

22 بهمن 57 استمرار 15 خرداد 42

حضرت امام در بررسی تطور و سیر تکاملی نهضت بر سرفصلهایی خاص تأکید می ورزید. از آن جمله اند: 17 شهریور ـ 22 بهمن و 15 خرداد.

در حقیقت دستاورد نهضت 15 خرداد 42، پیروزی 22 بهمن 57 بود.

(صحیفه امام؛ ج 14، ص 403)

ملت شریف ما، بلکه ملتهای مظلوم، از هر چه غفلت کنند، از این دو روز الهی [15 خرداد 42 و 22 بهمن 57] نباید غفلت کنند.

(صحیفه امام؛ ج 14، ص 404ـ405)

15 خرداد نقطه عطفی در تاریخ نهضت اسلامی ایران

حضرت امام بارها و با عبارتهای مختلف اما مشابه بر این مهم تأکید دارند که 15 خرداد مبدأ تاریخ و نقطه عطفی تاریخی محسوب می گردد.

همه می دانیم که 15 خرداد مبدأ عطفی بود در تاریخ.

(صحیفه امام؛ ج 6، ص 360)

پانزده خرداد ـ که ما مردان با اراده ای را از دست دادیم و جوانانی از دست ملت ما رفت ـ نقطه عطفی است در تاریخ، و مبدأ این نهضت است.

(صحیفه امام؛ ج 10، ص 405)

15 خرداد ضامن استقلال کشور

امام از یک سو به مصائب و گرفتاریهایی که 15 خرداد برای ملت اسلام در پی داشت تأکید می ورزد. به لحاظی که در این روز گروهی از هموطنان مؤمن و انقلابی به شهادت رسیدند، بسیاری مورد ضرب و جرح قرار گرفتند. بسیاری را دستگیر و روانه زندان کردند. بعدها بسیاری به صرف شرکت در راهپیمایی و تظاهرات این روز، از حقوق اجتماعی و شهروندی محروم شدند. برخی تا سالها تحت تعقیب بودند. گروهی سالهای سال در معرکه دادگاه و بازجویی و پرونده سازی قرار گرفتند، بسیاری از خانواده ها سرپرستان نان آور خود را از دست دادند، بسیاری از همسران، شوی را از دست دادند و بسیاری از خانواده های شهدا تا پایان عمر در سوگ از دست دادن پدر یا برادر یا اقوام خود نشستند. انواع مصائب دیگر که بر شرکت کنندگان در نهضت 15 خرداد وارد آمد. از دیگر سو امام می دانست که قبول این مصائب در واقع تاوان حرکت و اعتراضی است که به حکومت طاغوت شده است. هزینه آن روز بزرگ و سرنوشت سازی بود که با سخنرانی تاریخی حضرت امام در اعتراض به سلب آزادی، قانون شکنی، وطن فروشی، وابستگی به بیگانگان انجام گرفت و خود این سخنرانی در تاریخ انقلاب اسلامی، نقطة عطف محسوب می گردد. در این راستا امام می فرماید:

15 خرداد در عین حالی که مصیبت بود، لکن مبارک بود برای ملت که منتهی شد به یک امر بزرگی و آن استقلال کشور و آزادی برای همه مملکت.

(صحیفه امام؛ ج 12، ص 397)

باید در پناه قضیه بزرگ عاشورا، مصیبت جانسوز دوازده محرّم و 15 خرداد زنده و جاوید بماند. این سند بزرگ را در قبال ادعاهای پوچ دستگاه جبار که «ملت با ماست» نباید فراموش کرد.

(صحیفه امام؛ ج 2، ص 287)

15خرداد روز همیشه عزا

امام خمینی برخلاف برخی از افراد معتقد بود که هر چه از آغاز و مبدأ نهضت دور می شویم و فاصله می گیریم، لازم است این مناسبتها را پررنگتر و جدی تر و باشکوهتر برگزار کنیم نه اینکه به مرور زمان آنها را به فراموشی بسپاریم. امام نه برای یک سال یا ده سال. بلکه برای همیشه این روز را روز عزا اعلام کرده است آنجا که می فرماید:

من روز 15 خرداد را برای همیشه عزای عمومی اعلام می کنم.

(صحیفه امام؛ ج 8، ص 51)

15 خرداد باید زنده بماند

تأکیدهای مکرر امام مبنی بر بزرگداشت این روز، به قدری قوی است که هرگونه غفلت را از ذهن، زبان، فکر و اندیشه ما می زداید. قطعاً در نظرِ بانی و بنیانگذار انقلاب اسلامی نکته خاصی نهفته است که در سخنان زیر همگان را هشدار می دهد:

15 خرداد از خاطره ها محو نخواهد شد و باید در سالروز آن، هرچه بیشتر آن را زنده نگاه داشت.

(صحیفه امام؛ ج 2، ص 287)

ملت ایران نباید این 15 خرداد را از یاد ببرند.

(صحیفه امام؛ ج 3، ص 411)

این ایام یادتان باشد؛ از یادتان نبرید. این ایام بزرگ الهی که از «ایّام الله» است. [15 خرداد، 17 شهریور] اینها را یادتان باشد.

(صحیفه امام؛ ج 9، ص 468)

یادتان نرود که ما یک 15 خرداد داشتیم.

(صحیفه امام؛ ج 9، ص 468)

مجله  حضور  بهار 1385، شماره 56 / نویسنده : دکتر منوچهر اکبری