مطالعات محققان دانشگاه راتگرز در آمریکا نشان می‌دهد قرار گرفتن در معرض آنتی‌بیوتیک در اوایل زندگی رشد مغز را در مناطقی که مسئول عملکردهای شناختی و عاطفی است تغییر می‌دهد.

به گزارش روز چهارشنبه گروه دانشگاه و آموزش ایرنا از پایگاه خبری ساینس، محققان دریافتند مصرف آنتی بیوتیک مرسوم پنی‌سیلین در موش‌های شیرخوار باعث تغییر میکروبیوم و بیان ژن (gene expression) در مناطق اصلی در حال رشد مغز می‌شود.

میکروبیوم به تریلیون میکروارگانیسمی گفته می‌شود که در بدن قرار دارند و بر عملکردهای اساسی بدن تاثیرگذار هستند. بیان ژن هم به سلول‌ها اجازه می‌دهد که به محیط تغییریافته خود پاسخ دهند.

در این مطالعه موش‌ها هم دوران جنینی و هم در اوایل تولد تحت درمان آنتی‌بیوتیکی قرار گرفتند و رشد مغزی و محیط میکروبی بدن آنان با نوزادانی که آنتی‌بیوتیک دریافت کردند، مقایسه شد.

مطالعات قبلی نشان داد مصرف آنتی‌بیوتیک در سال‌های اول زندگی، متابولیسم و ایمنی بدن را تغییر می‌دهد.

آنتی بیوتیک از طریق تغییر میکروبیوم روده بر مغز و عملکرد سایر ارگان‌های بدن تاثیرگذار است. بخش اعظم رشد سیستم عصبی در اوایل زندگی شکل می‌گیرد، به همین دلیل تمام عوامل موثر بر این فرآیند باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند.

محققان به پزشکان توصیه می‌کنند که فقط در صورت لزوم و زمانی که هیچ گزینه جایگزین وجود ندارد آنتی‌بیوتیک تجویز کنند؛ چراکه امروز مقاومت آنتی‌بیوتیکی به یک معضل جهانی بدل شده است.

مقاومت ضد میکروبی به مقاومت یک میکروارگانیسم (شامل باکتری، قارچ، ویروس و انگل) در برابر داروهای ضد میکروبی، برای درمان عفونت ناشی از آن گفته می‌شود. زمانی که این میکروارگانیسم‌ها نسبت به داروهای ضد باکتری، ضد قارچ و ضد ویروس مقاوم شوند، داروهای استاندارد بی اثر می‌شوند، عفونت در بدن باقی می‌ماند و به‌ راحتی منتقل می‌شود.

درمان بسیاری از بیماری‌های کشنده مانند سل، فقط با آنتی‌بیوتیک امکان‌پذیر است و همین یک مورد نشان می‌دهد مقاومت در برابر این گروه درمانی تا چه اندازه می‌تواند خطرناک باشد.

یک برنامه جهانی برای مقابله با مشکل رو به رشد مقاومت در برابر آنتی بیوتیک‌ها و سایر داروهای ضد میکروبی در شصت و هشتمین مجمع جهانی بهداشت در ماه می سال ۲۰۱۵ میلادی تایید شد.

یکی از اهداف اصلی این طرح بهبود آگاهی و درک مقاومت در برابر آنتی بیوتیک از طریق ارتباطات موثر، آموزش و تعلیم است.

در حال حاضر سالیانه بیش از ۷۰۰ هزار نفر در سراسر جهان بر اثر مقاومت آنتی‌بیوتیکی جان خود را از دست می‌دهند و بر اساس آمار تا سال ۲۰۲۵ میلادی بیش از ۱۰ میلیون نفر بر اثر این معضل از بین خواهند رفت.

با ارایه راهکارهایی می‌توان به حل معضل مقاومت در برابر آنتی بیوتیک کمک کرد. یکی از این موارد افزایش اطلاعات در زمینه بیماری‌ها، درمان‌های رایج و اثر بخشی داروها است.

برای اولین قدم باید اطلاعات دقیقی در مورد درمان‌های رایج و اثر بخشی آن به دست آورد تا بتوان مواد نابجای استفاده از آنتی بیوتیک را تشخیص داد.

مورد دوم توقف استفاده از آنتی‌بیوتیک در مزارع و دامداری ها است؛ چراکه استفاده از آنتی‌بیوتیک در مزارع و دامداری‌ها، یکی از مهمترین روش‌های انتقال به انسان است.

عدم تجویز آنتی بیوتیک در بیماری‌های انگلی، قارچی و ویروسی، استفاده از دوره کامل آنتی‌بیوتیک و توسعه داروهای مختلف از دیگر راهکارهای عملی برای کنترل این معضل است.

نتایج این مطالعه در نشریه iScience منتشر شده است.