آیا به راستی این روش آموزش پیش دبستانی مفید است؟

رابرتا گالینکوف، نوسنده کتاب " انیشتین، فلش کارت نداشت، دانش آموزان چگونه می آموزند و چرا دانش آموزان باید بیشتر بازی و کمتر حفظ کنند"، معتقد است که تحقیقات نشان می دهد آموزش های علمی و آموزشی پیش از دبستان بیشتر از آن که تاثیرات بلند مدت در موفقیت تحصیلی دانش آموزان داشته باشد، مسبب ایجاد اضطراب و نگرانی در اطفال است.
 
به عقیده مارتا ای. ماک، استادیار دانشکده آموزش دانشگاه روکستر وارنر، دانش آموزان بیش از آن که از طریق تمرین مهارت های خاص در برنامه های درسی از پیش تعیین شده، بیاموزند، از طریق بازی کردن، ارتباط با همسالان و برخورداری از محبت و توجه والدین و مربیانشان یاد می گیرند. دانش آموزان از زندگی واقعی درس می گیرند و نه از برنامه درسی.
 
کارشناسان روان شناسی رشد بر این باورند، درست است که دانش آموزان در مراکز پیش دبستانی از طریق برنامه های علمی و آموزشی، ریاضی و زبان می آموزند اما این مهارت ها را به قیمت از دست دادن مهارت های ارتباطی و اجتماعی کسب می کنند.

دانش آموزانی که در برنامه هایی با محوریت بازی شرکت می کنند، در تحصیل خود نیز موفق تر عمل می کنند اما دانش آموزانی که در دوران دانش آموزی با ریاضی و زبان آموزی اشباع شده اند، در بسیاری از مهارت های اجتماعی و ارتباطی، عقب تر از سایر دانش آموزان هستند و اغلب عزت نفس پایین تری دارند.
 
پرواضح است که این عقیده مخالفان زیادی نیز از بین مدافعان آموزش پیش دبستانی دارد. برای مثال شرلی میس، مدیر یکی از مراکز آموزشی پیش دبستانی، بر این باور است که ذهن دانش آموزان مانند اسفنج است و برای موفقیت دانش آموز در آینده، باید سعی کنیم هر چه بیشتر و بیشتر ذهن او را با مهارت ها و دانش پر کنیم.

دانش آموزان قادر به جذب هر چیز و یادگیری هر مطلبی هستند به شرطی که با روش درست و مناسبی به آن ها آموزش داده شود. البته او اذعان می کند که این برنامه آموزشی مناسب دانش آموزان پر جنب و جوش نیست و برای دانش آموزانی مفید است که قادر باشند دست کم  به مدت 20 تا 30 دقیقه در یک جا بنشینند.
 
امروزه با همه گیر شدن دانش عمومی به خصوص در زمینه روان شناسی، بسیاری از والدین با مفاهیم و اصطلاحات روان شناسی رشد آشنایی پیدا کرده اند و اگر از آن ها بپرسیم، خواهند گفت که دانش آموز باهوشی دارند که بیشتر از سن و سالش می فهمد، آمادگی تحصیلی بالایی دارد، از خود نبوغ و استعداد زیادی نشان می دهد و مراحل رشد خود را به سرعت پیموده و از این نظر آماده یادگیری مفاهیم ریاضی و زبان آموزی است.

اما حقیقت این است که گرچه بسیاری از دانش آموزان امروزه باهوش تر از دانش آموزان نسل های قبل هستند اما این هوش و استعداد لزوما به این معنا نیست که آماده یادگیری آکادمیک هستند و نیازی به تقویت مهارت های اجتماعی ندارند.

اغلب این ادعاها از طرف والدینی مطرح می شود که احاطه کافی به مباحث روان شناسی رشد ندارند و هنوز به اهمیت رشد همه جانبه و نه فقط رشد ذهنی و شناختی دانش آموزان پی نبرده اند. یک دانش آموز سالم، دانش آموزی است که از نظر شناختی، عاطفی، اجتماعی و جسمی همگی به حد سن و سالش به تکامل رسیده باشد و یکی بدون دیگری به سلامت او کمک نمی کند.
 
آموزش پیش دبستانی البته مفید است به شرطی که برنامه ریزان آموزشی این مراکز به نقش و اهمیت بازی، و وقت آزاد واقف باشند. دانش آموزان در این مراکز برای آموختن مفاهیم ریاضی و زبان تحت فشار قرار نگیرند، بیشتر وقت خود را صرف مشق نوشتن و تمرین خط نکنند، دانش آموزان آزاد باشند با همسالان خود یا به تنهایی با اسباب بازی ها بازی کنند، قوانین بازی گروهی و مشارکت جمعی را به طور طبیعی بیاموزند، تخیل و قوه خلاقیت خود را در خلق آثار هنری و نمایش نشان دهند.

ورزش، جنب و جوش و بازی آزاد به عنوان بخش مهم و حساس رشد دانش آموز مهم شمرده شود و برنامه آموزشی این مراکز رشد همه جانبه دانش آموز را در نظر گیرد و از مسابقه برای آموزش آکادمیک دانش آموزان زیر سن دبستان اجتناب کند.

تهیه کننده : ام البنین فضل اله زاده