مقاله محققان ایرانی به سرپرستی دکتر رضا ملک زاده که برای نخستین بار در جهان، شواهد بسیار دقیق و بی سابقه‌ای از ارتباط مصرف چای داغ در دمای ۶۰ درجه سانتیگراد و بالای آن با افزایش ۹۰ درصدی خطر بروز سرطان سلول‌های سنگفرشی مری ارائه داده و در ژورنال معتبر بین‌المللی سرطان (IJC) منتشر شده بود، در فهرست ۱۰۰ مقاله برتر دنیا در رسانه‌های اجتماعی سال ۲۰۱۹ قرار گرفت.

به گزارش پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران، براساس تازه‌ترین فهرست سالانه Altmetric Top ۱۰۰ که جالب توجه‌ترین تحقیقات در رسانه‌های اجتماعی طی سال ۲۰۱۹ را نشان می‌دهد، مقاله دکتر فرهاد اسلامی، محقق پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران که به سرپرستی دکتر رضا ملک زاده و با همکاری دیگر پژوهشگران این پژوهشکده و محققان خارجی با عنوان A prospective study of tea drinking temperature and risk of esophageal squamous cell carcinoma، انجام و ۲۰ مارس ۲۰۱۹ در مجله بین‌ المللی سرطان منتشر شده، در جایگاه هفتاد و سوم فهرست ۱۰۰ مقاله برتر رتبه‌بندی آلتمتریکس قرار گرفته است.

این مطالعه طولانی مدت ۱۰ ساله (۲۰۰۴ تا ۲۰۱۷ ) که در بستر مطالعه آینده نگر کوهورت گلستان به اجرا درآمده، برخلاف مطالعات قبلی و برای نخستین بار در جهان، با اندازه‌گیری دقیق دمای چای ۵۰ هزار فرد ۴۰ تا ۷۵ سال شرکت کننده در مطالعه کوهورت گلستان، با روش‌های اعتبارسنجی شده به شکل عینی، ارتباط نوشیدن چای داغ با بروز کارسینوم سلول‌های سنگفرشی مری (ESCC) را اثبات و این یافته قابل توجه را ارائه کرد که «نوشیدن ۷۰۰ میلی لیتر یا بیشتر از این مقدار چای (تقریبا دو لیوان) در روز با دمای ۶۰ درجه سانتیگراد و بالاتر در مقایسه با نوشیدن کمتر از ۷۰۰ میلی لیتر چای در روز در دمای کمتر از ۶۰ درجه سانتیگراد، خطر بروز سرطان مری را تا ۹۰ درصد افزایش می‌دهد.

به گفته محققان، مصرف نوشیدنی‌ها و چای داغ باعث نفوذپذیری بیشتر مواد سرطانزا به داخل مجرای مری شده و افزایش احتمال ابتلا به سرطان را به دنبال دارد.

اهمیت یافته‌های این مطالعه درحالیست که مطالعات قبلی - به جز سه مطالعه آینده‌نگر - همگی گذشته‌نگر بوده‌اند و ارتباط بین نوشیدن چای داغ و خطر بروز سرطان سلول‌های سنگفرشی مری را با استفاده از اطلاعات ادراکی و ذهنی دریافتی از شرکت کنندگان گزارش کرده بودند.

همچنین به دلیل محدودیت شواهد جهت نتیجه‌گیری قطعی سرطانزایی نوشیدن چای داغ و متفاوت بودن تاثیر آن در دماهای مختلف، آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان، مصرف نوشیدنی‌هایی با دمای بالای ۶۵ درجه سانتیگراد را به عنوان «احتمالا سرطانزا» شناخته بود؛ اما یافته‌های جدید محققان ایرانی برای نخستین بار، نتیجه نهایی این موضوع علمی را به طور دقیق مشخص کرده است.

براساس این یافته‌ها، فاصله زمانی کمتر بین ریختن چای در ظرف تا نوشیدن آن با خطر بیشتر ابتلا مرتبط است، اگرچه به نظر می‌رسد فقط فواصل زمانی کمتر از ۵ دقیقه گزارش شده توسط خود فرد با افزایش خطر بروز سرطان در ارتباط باشد.

پیش از این، مطالعه بزرگ کوهورت گلستان نیز مصرف نوشیدنی‌های داغ را نخستین عامل خطر برای سرطان مری اعلام کرده و این یافته با عنوان اثبات «تاثیر مصرف نوشیدنی‌های داغ بر ایجاد سرطان مری به عنوان یکی از دستاوردهای مهم مطالعه بزرگ کوهورت گلستان»، توسط آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان سازمان بهداشت جهانی ثبت جهانی شده است.

سرطان مری هشتمین سرطان شایع در جهان است و سالانه ۴۰۰ هزار مرگ بر اثر آسیب به مری به علل مختلف رخ می‌دهد.

مطالعه در زمان انتشار در مجله بین‌المللی سرطان به دلیل اهمیت یافته‌های جدید آن نیز، بازتاب قابل توجهی در رسانه‌ها و سایت های علمی جهان یافت و مورد توجه بسیاری از بازدیدکنندگان آن‌ها قرار گرفت.

نتایج این یافته بویژه مورد توجه آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان - وابسته به سازمان بهداشت جهانی - قرار گرفت که طی گزارشی ویژه به نتایج جالب توجه این پژوهش پرداخت.