خاصیت ذاتی و تکوینی حیات طبیعی، همزیستی و همیاری و همبستگی جمعی است و روش تک روی و تک زیستی و تک کاری در قاموس و ناموس خلقت قاعده نیست.

محمدعلی نویدی استاد دانشگاه، دوشنبه ۱۰ آبان با درج یادداشتی در روزنامه همدلی می نویسد: بنابراین، به طریق اولی زندگی بشر اجتماعی و مدنی و جمعی است؛ زیرا، انسان دارای قدرت اندیشیدن و تحصیل آگاهی و انتخاب و تصمیم و تولید اثرهای عقلانی است. از این روی، همفکری و همکاری و همزیستی و همسخنی و گفتگو از ویژگی های بنیادین زندگی اجتماعی بشر است. گفتگو یک امر و شیوه فانتزی و اضافی در متن زندگی اجتماعی است، بلکه گفت و شنید و پرس و جوی از ارکان و عناصر اصلی زندگی بشری است. تاریخ و تجربه حیات طبیعی و خصوصا زندگی انسانی گواه و دلیل این تعبیر می باشد. بدون گفت و گو و تعامل اجزاء و عناصر تشکیل دهنده جامعه بشری استمرار و پویایی حیات ممکن نخواهد بود. همه اشخاص جامعه بشری در قوام و دوام این زندگی اجتماعی نقش و اثر دارند. عقل و اراده و آگاهی و عشق و حق ورزی و احساس مسئولیت ریشه های این همزیستی و رویکرد و رهیافت گفت و گو محور است. 

گفتگو راه و رسم آشنایی و شناخت اشخاص و گروه ها و احزاب و تشکل ها و نخبگان و متفکران از ذهن و ضمیر و زبان همدیگر است. گفتگو در ابتدا با کلام و زبان آغاز می شود، اما با پرسش و تأمل به سطح ذهن و ضمیر گذر می کند و سمت و سوی آگاهیدن از اندیشه ها و اذهان بخود می گیرد، گفتگو راه اندیشیدن آگاهی بخش است و بدین جهت، شیوه خیرمند و نافع و اثربخش می باشد. 

شناخت و آگاهی مبتنی بر اندیشه و اندیشگی و از طریق گفت و گوهای مستدل و معقول، با آگاهی و آشنایی مبتنی بر ظاهرگرایی و اخبار دور و بعید و حدس و گمان و پیش فرض های غیر واقع، از زمین تا آسمان فرق دارد. بسیاری از جنگ ها و نزاع ها و کدورت ها و کینه ها از خیالات واهی و دور از گفتگوهای واقعی نشأت می گیرد. بدین سان، بشر امروز همانند انسان دیروز محتاج گفتگو و تعامل و آگاهی مبتنی بر اندیشه و خرد است. 

بنا بر آنچه گفته و نوشته آمد، شکوفایی زندگی آدمی بطور ذاتی به تفاهم بین آدمیان بستگی دارد و کلید تفاهم، در گفتگوی بین اشخاص و اذهان نهفته است. زبان و کلام در تفاهم و تعامل زندگی بشری نقش بنیادین دارند بشرطی که در حد و حصر کلام و زبان ظاهری نمانند و وارد ساحت خردمندی و انصاف و اندیشه و حقیقت شوند. گفت و گو آگاهیدن از زبان و ذهن و ضمیر دیگری است و همه نسبت به هم دیگری هستند و این دیگری ها، خودی ها را شکل می بخشند و زندگی را در کلیت و تمامیت آن بصورت جامعه بشری سر و سامان می دهند و شخصیت یک جامعه نیز بطور اساسی به شیوه های تفاهم و تعامل آنان بستگی دارد، اگر گفتگو را از زندگی جمعی حذف کنیم، خشم و غضب و بدبینی بر ما مستولی می گردد.

شناسا و شناسنده در گفت و گو به هم می رسند و توان ها و توانش ها در مسیر حل معضلات بکار گرفته می شوند. اجتماع بشری به تک تک افراد و اشخاص و فرزندان خود نیاز دارد. اندکی بیاندیشیم و دیدگاه همزبانی و همدلی را با نظرگاه حذفی و طردی مقایسه کنیم، شاید راهی برای بهتر شدن اوضاع پیدا شود و جامعه در مسیر شکوفایی قرار گیرد و همبستگی اجتماعی افزون گردد.