عضو هیات‌ علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت: تجربه تلخ از بارداری و زایمان قبلی مادران بر عدم فرزندآوری مجدد آنها اثرگذار است و وظیفه ماماها است که با راهکارهای خوشایند مانع از ایجاد تجربیات تلخ مادران و در نتیجه افزایش رشد جمعیت با فرزندآوری شوند.

به گزارش روز چهارشنبه روابط عمومی جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهید بهشتی، دکتر صدیقه صدیق به مناسبت هفته جهانی جمعیت و باروری سالم افزود: مادر قلب یک‌خانه است. مادری که از نظر روحی و روانی سالم باشد، یک خانواده سالم و جامعه سالم خواهیم داشت. بنابراین وظیفه ماما محدود به مادر در حال زایمان نیست،  بلکه پیامد کار او متوجه کل جامعه می‌شود.

صدیق، با اشاره به کاهش رشد جمعیت در کشور ادامه داد: رشد جمعیت در کشور کاهش یافته و این مورد نه‌ تنها با بررسی‌های آماری بلکه به عینه در بالین قابل ‌مشاهده است.

وی تصریح کرد: دلایل بسیاری برای این کاهش رشد وجود دارد، اما یکی از این دلایل تجربه نامطلوب از بارداری و زایمان قبلی است که با حرفه مامایی مرتبط است.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه مطالعات زیادی نشان داده است تجربیات زایمان‌های قبلی بر فرزندآوری تأثیرگذار است گفت: بسیاری از مادرانی که تجربه تلخی از بارداری و زایمان قبلی خود دارند سعی می‌کنند بچه‌دار نشوند یا اگر ناخواسته باردار شوند، رنج می‌کشند و کل دوره بارداری را با استرس زایمان می‌گذرانند.

این متخصص سلامت باروری درخصوص نقش ماماها در بالا بردن کیفیت مراقبت‌های مادری و افزایش جمعیت، خاطرنشان کرد: اگر کیفیت آموزش‌ها و دوره‌های مامایی ارتقا یابد و راهکارهای خوشایندسازی بارداری و زایمان برای مادران و نیز پدران به کار بسته شود، می‌توان از ایجاد تجربه تلخ برای پدران و مادران پیشگیری کرد. همچنین بر افرادی که تجربه تلخ دارند، اثر گذاشته و از این طریق بر این عامل کاهش رشد جمعیت غلبه کرد.

عضو هیات‌علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه داد: اگر یک مادر تجربه تلخ داشته باشد این تجربه تلخ محدود به او نمی‌شود. او با شبکه‌ای از افراد در ارتباط است و این تجربه را به دیگران هم منتقل می‌کند. در نتیجه این تجربیات تلخ باعث می‌شود دیگر افراد هم در تصمیم‌گیری برای فرزندآوری تجدیدنظر کنند و فرزند آوری را به تأخیر بیندازند.

وی با بیان اینکه زایمان سزارین از عوامل محدودیت فرزندآوری است، گفت: تجربه تلخ زایمان قبلی خود یا اطرافیان در مادران باعث شده تعداد زیادی از مادران زایمان سزارین را انتخاب کنند. زایمان سزارین یکی از عوامل محدودیت فرزند آوری در افراد است. فردی که سزارین می‌شود بهتر است بارداری‌های کمتری را تجربه کند؛ چراکه بارداری زیاد در مادری که قبلاً سزارین شده می‌تواند خطرهایی به همراه داشته باشد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه در مراقبت مامایی، تمرکز ما از دوران بارداری بر روی خانواده است، اظهار داشت: در کلاس‌های آمادگی دوران بارداری، مادران را برای داشتن بارداری، زایمان ایمن و خوشایند آماده می‌ کنیم. در این مسیر علاوه بر مادر، تلاش بر این است که بر نیازها و آموزش پدران برای همراهی و حمایت مادران تمرکز شود.

صدیق گفت: به این طریق پدر و مادر را برای یک زایمان ایمن و فیزیولوژیک آماده می‌کنیم. بنابراین تمرکز و تلاش برای آگاهی بخشی و آموزش مهارت‌هایی است که بارداری و زایمان را برای زوجین خوشایند می کند.   

زایمان فیزیولوژیک بهترین روش تولد نوزاد 

این ماما و متخصص سلامت باروری در خصوص زایمان فیزیولوژیک تاکید کرد: این زایمان، بهترین روش برای تولد نوزاد است. در زایمان فیزیولوژیک به طبیعت اجازه می‌دهیم مسیر خود را طی کند. در کنار مادر هستیم و به‌عنوان ماما، مادر، پدر و خانواده فرد را حمایت و کمک می‌کنیم تا زایمان با حداقل مداخله به سرانجام برسد. هدف ما این است که تجربه خوبی را برای مادر رقم بزنیم؛ زیرا این تجربه خوب می‌تواند بر تصمیم فرزندآوری در آینده مؤثر باشد.

وی ادامه داد: بارداری و زایمان دوره‌ای بسیار حیاتی در زندگی مادر است. به‌عنوان ماما وظیفه ‌داریم در کنار مادر و پدر حضور داشته باشیم و به آن‌ها اطلاعات کافی را بدهیم و توانمندشان کنیم که آگاهانه در مورد بارداری و زایمان تصمیم‌گیری کنند.

صدیق تصریح کرد: برای اینکه مادر و خانواده به بهترین نتیجه دسترسی پیدا کنند، در مسیر رسیدن به یک فرزند سالم باید روح و روان  پدر و مادر سالم بماند. پس این وظیفه مهم بر عهده ماست تا در ایجاد یک جامعه سالم نقش داشته باشیم.

وی درباره تلاش وزارت بهداشت برای گسترش زایمان فیزیولوژیک اظهار داشت: وزارت بهداشت تلاش کرد زایمان فیزیولوژیک را در کشور گسترش دهد. این اتفاق مثبتی است و در حال حاضر در جهت پیشبرد این هدف کلاس‌های آمادگی برای زایمان در بخش های دولتی و خصوصی در حال اجرا است.

این متخصص سلامت باروری درباره تأثیر کووید ۱۹ بر کلاس‌های آمادگی برای زایمان فیزیولوژیک گفت: از سال ۹۸ که همه‌گیری کووید ۱۹ روی داد، بسیاری از بخش‌های دولتی و خصوصی مجبور شدند برگزاری کلاس‌های آمادگی برای زایمان را برای حفاظت از مادران به صورت حضوری محدود کنند.

وی ادامه داد: این درحالی است که در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ شاهد بودیم، ماماهایی که به‌عنوان ماما همراه، فعالیت یا در بخش خصوصی مراکز مشاوره مامایی حضور داشتند، در فضای مجازی آموزش ها را ارایه و به خوبی مادران را حمایت کردند.

صدیق خاطرنشان کرد: این پشتیبانی از طریق فضای مجازی، مشاوره‌های تلفنی و از طریق شبکه های پیام رسان برقرار و باعث شد مادرها مجبور نشوند برای هر مشکل کوچکی به مراکز بهداشتی و بیمارستان‌ها مراجعه کنند.

این ماما و متخصص سلامت باروری با بیان اینکه گروه مامایی می‌تواند در ترغیب مادران برای زایمان فیزیولوژیک تأثیرگذار باشد، گفت: فکر می‌کنم بخش خصوصی  و دولتی تلاش زیادی کرد تا اطلاع‌رسانی در مورد زایمان فیزیولوژیک داشته باشد. با این ‌حال بسیاری از مادرها از کلاس‌ها مطلع نیستند و اگر اطلاع‌رسانی بهتری داشته باشیم، شاید مادران زیادی بتوانند انتخاب و تجربه بهتری داشته و خاطره خوشی از زایمان برای آن‌ها رقم بخورد.

عضو هیات‌علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه برای فعالیت به‌عنوان ماما همراه و نیز مامای عامل زایمان فیزیولوژیک نیاز به مدرک شرکت در کلاس‌های تربیت مربی آمادگی برای زایمان فیزیولوژیک وجود دارد، اظهار داشت: در تمام دنیا ماماها بعد از فارغ‌التحصیلی در دوره‌های تکمیلی بیشتر شرکت کرده و با ارتقای شایستگی‌های خود به بهبود کیفیت مراقبت‌های مادری کمک می کنند.

وی افزود: در ایران نیز دوره‌های تکمیلی زیادی برای ماماها  از جمله، دوره تربیت مربی زایمان فیزیولوژیک در نظر گرفته ‌شده است. در این دوره تلاش می شود با ارتقای شایستگی‌های مامایی به ارتقای سلامت جامعه کمک شود.

صدیق ادامه داد: در این فرایند ماماهایی که تمایل دارند به‌ عنوان ماما در بخش‌های دولتی یا خصوصی فعالیت داشته باشند باید مدرک شرکت در کلاس‌های تربیت مربی آمادگی برای زایمان را کسب کنند.

وی در ادامه افزود: مراکز زیادی نظیر جهاد دانشگاهی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی. دوره‌های تربیت مربی کلاس‌های آمادگی برای زایمان را برای ماماها جهت آمادگی هر چه بیشتر برای  تحقق زایمان فیزیولوژیک برگزار می‌کنند. ماماها در این دوره‌ها آموزش‌های به‌روز علمی و منطبق با شرایط فرهنگی و بومی کشور با در نظر گرفتن ویژگی‌های نظام سلامت کشور را دریافت می‌کنند.